به گزارش خبرگزاري فارس، در بيانيه شوراي نگهبان آمده است: نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران، ثمره مجاهدت‌ها و مبارزات تاريخي و طولاني عالمان راستين مكتب اهل بيت(س) و خون‌هاي پاك شهداي گلگون كفني است كه تاسيس نظامي مبتني بر اسلام را آرمان و آرزوي خود قرار داده‌ بودند.
اين بيانيه مي‌افزايد: سرانجام در آستانه سده پانزدهم هجري قمري، با رهبري حضرت امام خميني(ره) كه يادگار شجره طيبه مكتب اهل بيت(س) بود، نهضت اسلامي به پيروزي رسيد و آرزوي ديرينه ملت مسلمان ايران با تاسيس نظام اسلامي جامه عمل پوشيد. ملت شهيدپرور ايران انتظار داشتند از پي اين مجاهدتهاي طولاني، در پناه نظام جمهوري اسلامي و در چهارچوب‌هاي عدالت و احكام اسلامي، شاهد استقلال، آزادي و شكوفائي هرچه بيشتر تمدن اسلامي باشند.
شوراي نگهبان قانون اساسي تأكيد كرده است: در آغاز انقلاب اسلامي بيم آن مي‌رفت كه اين نهاد نوپا نيز مانند ديگر نهضت‌هاي عدالت طلبانه ملت ايران گرفتار مصائب و بلاياي بنيان‌كني مانند نفوذ نامحرمان و يا شيوع تفكرات انحرافي و ضد اسلامي گردد. با لطف خداوند متعال به اين ملت مجاهد و در سايه ولايت حضرت امام خميني(ره) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، ميثاقي براي ملت شد تا راه دستيابي به آرمان‌هاي والاي انقلاب اسلامي در آن ترسيم گردد. و براي حفظ اين قانون مترقي و بنيادين و بيمه ساختن حركت نظام در مدار اسلام، شوراي نگهبان تاسيس گرديد.
در ادامه بيانيه شوراي نگهبان تصريح شده است: خبرگان قانون اساسي با كسب تجربيات متمم قانون اساسي مشروطيت مبني بر لزوم نظارت علما بر روند قانونگذاري در كشور و نيز نهادهاي پاسدار قانون اساسي در كشورهاي ديگر، با تاسيس شوراي نگهبان، نهادي منحصر به فرد را بنا نهادند.
اين بيانيه مي‌افزايد: توفيق شوراي نگهبان در پاسداري از قانون اساسي و شرع مبين اسلام و نظارت مستقل، موثر و كارآمد بر انتخابات موجب گرديد طي سه دهه انقلاب اسلامي بنيان‌هاي جمهوريت و اسلاميت نظام بيش از پيش قوام و استحكام يابد. در اين سالها، همواره رهنمودها و تأييدات مكرر حضرت امام خميني(قدس سره الشريف) و مقام معظم رهبري(مدظله العالي) از اين نهاد مقدس، مايه دلگرمي و خرسندي اعضاي شوراي نگهبان بوده است.
در پايان اين بيانيه آمده است: اعضاي شوراي نگهبان ضمن گراميداشت مجاهدت‌ها و تلاش‌هاي حضرت امام(ره) و ياران صديقش بارديگر با مقام معظم رهبري(مدظله العالي) ميثاقي دوباره مي‌بندند و اميد واثق دارند همانند گذشته بتوانند نقش خطير خويش را در دفاع از شرع مبين اسلام و قانون اساسي به احسن وجه ايفا كنند.

نام : موسی

کنیه: ابوالحسن

نام مادر : حمیده

محل و لادت : مدینه

مدت عمر : 55  سال

علت شهادت : خرمای زهر آلود

محل دفن : کاظمین

چگونگي به امامت رسيدن آن حضرت:

ـ برادر ديگر امام موسي كاظم (ع) اسحق كه برادر تني آن حضرت بود به ورع و صلاح و اجتهاد معروف بود اما برادرش موسي كاظم (ع) را قبول داشت و حتي از پدرش روايت مي كرد كه او تصريح بر امامت آن حضرت كرده است.

او در علم و تواضع و مكارم اخلاق و كثرت صدقات و سخاوت و بخشندگي ضرب المثل بود. بران و بدانديشان را با عفو و احسان بيكران خويش تربيت مي فرمود.

شبها بطور ناشناس در كوچه هاي مدينه مي گشت و به مستمندان كمك مي كرد. مبلغ دويست، سيصد و چهارصد دينار در كيسه ها مي گذاشت و در مدينه ميان نيازمندان قسمت مي كرد. صرار (كيسه ها) موسي بن جعفر در مدينه معروف بود. و اگر به كسي صره اي مي رسيد بي نياز مي گشت معذلك در اطاقي كه نماز مي گذارد جز بوريا و مصحف و شمشير چيزي نبود.

 برخورد حاكمان سياسي معاصر با امام:

ـ زمخشري در (ربيع الابرار) آورده است كه هارون فرزند مهدي در يكي از ملاقاتها به امام پيشنهاد نمود فدك را تحويل بگيرد و حضرت نپذيرفت وقتي اصرار زياد كرد فرمود مي پذيرم به شرط آن كه تمام آن ملك را با حدودي كه تعيين مي كنم به من واگذاري، هارون گفت حدود آن چيست؟ امام فرمود يك حد آن به عدن است حد ديگرش به سمرقند و حد سومش به افريقيه (آفريقا) و حد چهارمش كناره درياي خزر است. هارون از شنيدن اين سخن سخت برآشفت و گفت: پس براي ما چه چيز باقي مي ماند؟ امام فرمود:

درباره حبس امام موسي (ع) به دست هارون الرشيد شيخ مفيد در ارشاد روايت مي كند كه علت گرفتاري و زنداني شدن امام، يحيي بن خالد بن بر مك بوده است زيرا هارون فرزند خود امين را به يكي از مقربان خود به امام جعفربن محمد ابن اشعث كه مدتي هم والي خراسان بوده است سپرده بود و يحيي بن خالد بيم آن را داشت كه اگر خلافت به امين برسد جعفربن محمد را همه كاره دستگاه خلافت سازد و يحيي و بر مكيان از مقام خود بيفتند. جعفر بن محمد بن اشعث شيعه بود و قايل به امامت موسي (ع) و يحيي اين معني را به هارون اعلام مي داشت. سرانجام يحيي پسر برادر امام را به نام علي بن اسماعيل بن جعفر از مدينه خواست تا به وسيله او از امام و جعفر نزد هارون بدگويي كند. گويند امام هنگام حركت علي بن اسماعيل از مدينه او را احضار كرد و از او خواست كه از اين سفر منصرف شود. و اگر ناچار مي خواهد برود از او سعايت نكند. علي قبول نكرد و نزد يحيي رفت و بوسيله او پيش هارون بار يافت و گفت از شرق و غرب ممالك اسلامي مال به او مي دهند تا آنجا كه ملكي را توانست به هزار دينار بخرد. هارون در آن سال به حج رفت و در مدينه امام و جمعي از اشراف به استقبال او رفتند. اما هارون در قبر حضرت رسول (ص) گفت يا رسول الله از تو پوزش مي خواهم كه مي خواهم موسي بن جعفر را به زندان افكنم زيرا او مي خواهد امت ترا برهم زند و خونشان بريزد. آنگاه دستور داد تا امام را از مسجد بيرون بردند و او را پوشيده به بصره  نزدوالي آن عيسي بن جعفربن منصور بردند.

نجمه، مادر بزرگوار امام رضا (ع) و از زنان مومنه، پارسا، نجيب و پاكيزه بود. حميده، همسر امام صادق (ع)، او را كه كنيزى از اهالى مغرب بود، خريد و به منزل برد.

بنا به گفته شيخ مفيد در ارشاد امام موسي كاظم (ع) سي و هفت فرزند پسر و دختر داشت كه هيجده تن از آنها پسر بودند و علي بن موسي الرضا (ع) امام هشتم افضل ايشان بود از جمله فرزندان مشهور آن حضرت احمد بن موسي و محمد بن موسي و ابراهيم بن موسي بودند. يكي از دختران آنحضرت فاطمه زهرا (س) است كه قبرش در قم مزار شيعيان جهان است. عدد اولاد آن حضرت را كمتر و بيشتر نيز گفته اند.

مسموم برفت ازجها ن موسي هم              برفا طمه گوي تسليت با د امروز

امشب رضا زسوزجگرگريه ميكند                  ما نند سيل ا زابربصرگريه ميكند

                                        ***************

كــجــــا يي اي رضـــا ي مــــن                     كــجــــا يي اي رضـــا ي مــــن

كــجــــا يي اي رضـــا ي مــــن                     كــجــــا يي اي رضـــا ي مــــن

كــجــــا يي اي رضـــا ي مــــن                     كــجــــا يي اي رضـــا ي مــــن

كــجــــا يي اي رضـــا ي مــــن                     كــجــــا يي اي رضـــا ي مــــن

كــجــــا يي اي رضـــا ي مــــن                     كــجــــا يي اي رضـــا ي مــــن

كــجــــا يي اي رضـــا ي مــــن                     كــجــــا يي اي رضـــا ي مــــن

                                        ***************

چون مد ينه شد كنج زند ا نم                      ازغمت ما د رشد فد ا جا نم

سِند ي بن شا هك آ مد طعنه وزخم زبا ن زد             هتك حرمت ازتو ميكرد برتنِ من هرزما ن زد

آ ه و و ا و يـــــــلا آ ه و و ا و يـــــــــلا               آ ه و و ا و يـــــــلا آ ه و و ا و يـــــــــلا

اين زما ن ديگرسوي توآ يم             تا زهجرا نم شكوه بنما يم

                        محمدعلي شها ب اصول مداحي ج2ص169

                                        ***************

از اشعار خود موسی بن جعفر علیه السلام

ا نا بن منی و ا لمشعرین و زمزم                و مکه  و ا لبیت ا لعتیق ا لمعظم

و ا مّی ا لبتول ا لمستضا ء بنورها               ا ذ ا ما عد  د نا  ها عد یلة مریم

متی  تعلق   منهـم   بحبل  و لا یة              تفز یو م یجری ا لفا ئزون و تنعم

انا العلوی ا لفا طمی ا لذی ا ؤ تمی            به ا لخوف و الایام بالمرء ترتمی

فا لممت با لـد ا ر ا لتی ا نا کا تب               علیها بشعری فاقرا ان شئت و المم

                           ***************

ذ ا لک نو ر کعبة  ا لأ عا ظم                       و قبلة الحاجات موسی الکاظم

نور سماء الذ ا ت و ا لصفا ت                      بد   حیا   ة  عا   لم  ا  لحیا ة

یفصح صدقا و هو فی السجون                   عن   مستنير غیبه  ا  لمکنو ن

                                            ***************

شورش عشق تو درهیچ سری نیست که نیست                   منظـر روی تو زیب نظـری نیست که نیست

نه هـمین  ا ز غم تو سینۀ ما صد چا ک ا ست                      داغ تو لاله صفت بر جگری نیست که نیست

چشم ما  د  ید ه  خفا ش  بو د   و ر  نه  تر ا                        پرتو حسن بد یو ا ر و د ری نیست که نیست

                                          ***************

رضاجان میمیرم درغل و زنجیرم                  با با  بیا ا ز گرد نم زنجیر برد ا ر

ا ز هجر د خترم خون شده جگرم                جان تووآن خواهرت معصومه زار

هفت سال آن بی کس خونین جگر             بود ا ز بید ا د ها رون د ر بد ر

همد  م  ا  و  نا  لۀ  شبگیر  بو د                 محرم را ز ش غل و زنجیر بود

کا ی خد ا آ گا هی ا ز حال دلم                  هم تو می  بینی  مکا ن و منزلم

جا نم ا ز ا ین زند گی سیر شد                  با  ر ا لها رو ز و صلم د یر شد

شعر از خوشدل در گلزار شهدا : كنج قفس

مرد ا گر کنج قفس طا یر بشکسته پری                    یا د ا ز مرد ن ز ند ا نی بغـد ا د کنید

چا  ر حما ل ا گر نعش  غر یبی  ببرند                      خا طر مـو سی جعـفـر هـمه امداد کنید

تا دم مرگ منا جا ت و دعا کا رش بود                      گو ش بر ز مـزمـه آ ن شـه عبا د کنید

نگذ ا رید  که معصو مه خبر د ا ر شود                      رحـم  بر حا  ل  د  خـتـر نا شا د کنید

شاعری سروده است : گوشه زندان

زند ا ن کجا مد ینه کجا و تو د ر کجا                          مهـما ن من به گـوشه زند ا ن خوش آمدی

با با تو ضا من غربا ئی و من غریب                          ا ی ما ه من به شـا م غـریبا ن خوش آمدی

                                          ***************

یوسف آ ل   نبی   د  ر  چا  ه  شد              قعر ز ند ا ن جلو ه گا ه  ما ه شد

با تنی آ زرد ه  و  صبر ی عجیب                  سا  لها  د  ر آ ن سیه چا ل مهیب

گرچه جسمم آب می گردد چوموم              بو د ه ا ین خلوتگه عشق آ رزوم

شکر ت ا ی پرورد گا ر مهربا ن                    د ا د یم سوز نها ن ا شک روا ن

بو د  زند ا ن همچو یک ا برسیا ه                د رمیا ن بگرفته آ ن تا بند ه ما ه

                                        ***************

هنگا مي كه کتا بت به این قسمت که رسید سرود ه شد 10/5/84

ا ین مد فن پا ک ا  ما  م  هفتمین ا ست                 آ نکو ملا ئک  ا ز برا یش د لغمین است

هر د  و  شهید   ز هر کین  د شمنا  نه                    آ ن یک به زند ا ن د یگری در کنج خانه

اندر عزاشان نوحه گر جن و ملک  شد                     هم عرش وفرش وهـم سما وهم سمک شد

بین این حرم را طور موسای کلیم است                   مو سی و جمله  ا  نبیا  ا ینجا مقیم ا ست

ا ی با قری  د ست تو و د ا ما ن آ نها                       با  قی همه  جسمند   و آ  نا  نند  جا نها

شعر از سازگار : زنداني

هر روز روزه بود و لی موقع غروب                             جز تا زیا نه آ ب و غـذ ا ئی د گر نداشت

ممنوع بو د کس به ملا قا ت ا و رود                          یا آ  ن شهـیــد گشته بزند ا ن پسر نداشت

جسمش به تخته پاره و بر دوش چارتن                    آ نرو ز روزگا ر مسلما ن مگر نداشت

                                           ***************

یا رب ببین ا ز جا ن و د ل تسلیم تقدیرم                  در کند و زنجیرم

ا ی نو ر چشما نم با با رضا جا نم                            ای نور چشمانم بابا رضا جانم

با نورچشما نم بگو ا ز غصه می میرم                      در کند و زنجیرم

د ر کنج  زند ا ن بلا جـا نـم به لب آ مد                     روزم چو شب آمد

ا ی نور چشما نم با با رضا جا نم                             ای نور چشمانم بابا رضا جانم

دشمن کند ا زهرطرف آزار و تحقیرم                          در کند و زنجیرم

                                      ***************

صداي ناله اي از كنج زندان             به گوشم مي رسد با آه و افغان

ز الماس مژه ياقوت مي سفت                    دمادم بازبان حال ميگفت

دلم شد تنگ از اين زندگاني                       تو احوال من دلخسته داني

بدادش زهر چون هرون ملعون                     بدست سندي بن شاهك دون

سه روز و شب بداند ز كنج زندان                 ز آن زهر جفا با قلب بريان

چو هرون را خبر دادند از كين                       برفت از دار دنيا خسرو دين

چو حمالان در زندان رسيدند                       در زندان برويش بسته ديدند

بپايش كنده زنجيرش به گردن                     هنوز از ظلم و استبداد دشمن

بدوش چار حمال از غلامان             بروي تخته همچون عرش يزدان

                                      ***************

منكه بي تقصير در زندان گرفتارم خدايا                      از چه دشمن مي دهد اينگونه آزارم خدايا

آه از اين زندان ظلماني و زندانبان ظالم                     وه كجا افتاده در غربت سر و كارم خدايا

عاشقان را خواب در چشمان نمي آيد از آنرو              روز و شب با ذكر تو مشغول و بيدارم خدايا

جان ز حسرت بر لب آمده اندر اين ساعات آخر                       ديدن روي رضا را آرزو دارم خدايا

                        غمها و شاديها مؤيد

به زندان پير گشتم

ندادم غمگساري تا كه از هرون بي ايمان                  بپرسد كاي لعين باشد چه تقصير و گناه من

بگيرم داد خود روز جزا از اين جنايتكار                        به نزد مصطفي جدم كه باشد او گواه من

كجائي دخترم معصومه جان تا بنگري حالم                به زندان بلا سوز و دل و روز سياه من

                                        ***************

از ظلم هرون ستمگر                     مسموم شد موسي بن جعفر

امام هفتم موسي بن جعفر باب الحوائج بسط پيمبر

بد دست و پايش در كند و زنجير                   در كنج زندان با آه شبگير

گاهي زنندش تازيانه                     بر كتف و بر بازو  وشانه

امام هفتم موسي بن جعفر                       باب الحوائج بسط پيمبر

در شهر بغداد او را غلامان              بردند و ليكن همچون غريبان

سه روز و اندر جنب معبر                جنازة موسي بن جعفر

امام هفتم موسي بن جعفر                       باب الحوائج بسط پيمبر

                                       ***************

آخرشهيد را ه خد ا شد                  آ سوده ازآ ن جوروجفا شد

ده يا چها رد ه سا ل اند ر كنج زند ا ن                       ديد اوزدشمن ظلم بي حد وفرا وا ن

با ب الحوا ئج موسي بن جعفـر                   با ب الحوا ئج موسي بن جعفـر

ميگفت يا رب اي حيّ سبحا ن                    بنما خلا صم ازكنج زند ا ن

كرد ابن شا هك عا قبت مسموم اورا                        خرما ي مسمومش بد ا د ظلمًا وزورا

با ب الحوا ئج موسي بن جعفـر                   با ب الحوا ئج موسي بن جعفـر

درشهربغد ا د اورا غلا ما ن                         برد ند بردوش همچون غريبا ن

سه روزوسب جسم شريفش روي معبر                    بنگربه مظلوميّت موسي بن جعفر

با ب الحوا ئج موسي بن جعفـر                   با ب الحوا ئج موسي بن جعفـر

با احترا مي بنمو د خا كش             ازما سلا مي برروح پا كش

دركا ظمين اي با قري بنگرمزا رش                بنگرعنا يتها ي بي حد وشما رش

با ب الحوا ئج موسي بن جعفـر                   با ب الحوا ئج موسي بن جعفـر

                                        ***************

به گزارش خبرنگار اعزامي خبرگزاري فارس، اعضاي هيئت دولت كه طي روزهاي چهارشنبه و پنجشنبه به همراه رئيس جمهور به مشهد سفر كردند، امشب (پنجشنبه‌ شب) پس از سخنراني رئيس جمهور در صحن جامع رضوي، در استانداري خراسان رضوي حاضر شده و در جلسه هيئت دولت حضور يافتند.
اين جلسه به شكرانه 4 سال خدمت و انتخابات باشكوه 22 خرداد در جوار بارگاه رضوي تشكيل شده است.
احمدي‌نژاد اولين جلسه هيئت دولت خود را نيز در سال 84 در كنار بارگاه رضوي برگزار كرده بود.

خبرگزاري فارس: رئيس جمهور منتخب گفت: روساي جمهوري كه براي تبريك اين پيروزي با من تماس مي‌گرفتند اين انتخابات را نشاندهنده عظمت ملت ايران و نقطه تحول در منطقه و جهان مي‌دانستند.

به گزارش خبرنگار اعزامي خبرگزاري فارس، محمود احمدي‌نژاد عصر پنجشنبه در ادامه سخنان خود در اجتماع پرشور مردم مشهد مقدس بيان داشت: مستكبران براي غلبه بر ملت‌هاي آزاده، جبهه درگيري را هميشه در داخل كشورهاي هدف برپا مي‌كردند و با استفاده از عناصري در شهرها و مجامع، درگيري ايجاد مي‌كردند، اما حضرت امام (ره) خط مقدم جبهه را در بين خود آنها ايجاد كرد و در طول سال‌هاي اخير نيز گاهي آنها موفقيت‌هايي داشتند اما شما مردم در طول اين 4 سال خط مقدم را تا بيخ گوش كاخ سفيد شيطان منتقل كرديد و ديديد آن خانم وزير خارجه گفت كه ما نگران نفوذ ايران در كنار مرزهاي آمريكا هستيم.
وي افزود: دشمن در اين انتخابات نيز تلاش نمود تا خط درگيري را به داخل كشور منتقل كند اما كاملاً در اشتباه است،چرا كه مردم كشور ما عاشق ولايت و ضد استكبار هستند و آنچنان به صورت دشمنان خواهند زد كه راه خانه خود را گم كنند.
احمدي نژاد درحالي كه جمعيت حاضر در صحن جامع رضوي يكصدا شعار مي‌دادند «ابوالفضل علمدار، احمدي را نگه‌دار»،اظهار داشت: دشمنان در اين انتخابات سيلي خوردند و از اين بابت بسيار ناراحت هستند و روساي جمهوري كه براي تبريك اين پيروزي با من تماس مي‌گرفتند، اين انتخابات را نشاندهنده عظمت ملت ايران و نقطه تحول در منطقه و جهان مي‌دانستند.
رئيس جمهور منتخب تصريح كرد: دشمنان اكنون مي‌خواهند جبهه‌اي كه ملت ايران باز كرده است را مجددا به داخل ايران بكشانند اما اشتباه مي‌كنند چون مي‌بينند كه در دفعه پيش دولتي سركار آمد كه به اتكاء ملت آنها را تحقير كرد و حالا هم چشم باز كردند و ديدند كه دولتي با پشتوانه 40 ميليون راي روي كار آمده و به همين خاطر با بي‌ادبي و حرف‌هاي بي‌ربط و توهين در امور داخلي كشور ما دخالت كرده و از آشوب حمايت كردند تا قدرت راي ملت را كاهش دهند اما خواهند ديد كه به محض استقرار دولت جديد، اين دولت با اقتدار وارد عرصه‌هاي جهاني خواهد شد و آنها را از موضع استكبار به زير خواهد كشيد و اجازه نخواهد داد كه مستكبران حتي يك شب چشم راحت برهم بگذارند.
وي با ابراز اميدواري نسبت به اظهار پشيماني دشمنان از اقدامات خود بيان داشت: ملت ما اهل منطق و گفتگو است اما اگر بي‌صداقتي ببيند همان پاسخي را به آنها خواهد داد كه به آقاي بوش داد و در تاريخ ماندگار شد؛ ما مي‌گوئيم جهان بايد بر اساس عدالت اداره شود و همه بايد در مديريت جهاني مشاركت داشته باشند.

خبرگزاري فارس: مردم مشهد مقدس پايتخت معنوي ايران اسلامي امروز پنجشنبه استقبال باشكوهي از محمود احمدي‌نژاد رئيس جمهور رقم زدند.

به گزارش خبرنگار اعزامي خبرگزاري فارس، محمود احمدي‌نژاد حدود ساعت 16:20 امروز پنجشنبه وارد مشهد شد تا به شكرانه 4 سال خدمت و شكرگزاري حضور حماسي ملت ايران در انتخابات رياست جمهوري دهم به زيارت بارگاه امام رضا(ع) بشتابد.
علي‌رغم آنكه مسير استقبال از رئيس جمهور از پانزده خرداد تا حرم مطهر در نظر گرفته شده بود، اما مردم خونگرم مشهد مقدس از درب خروجي فرودگاه اين شهر به استقبال رئيس جمهور شتافتند.
تصاويري از امام، رهبري و رئيس جمهور در دست داشته و پرچم سه رنگ جمهوري اسلامي كه در انتخابات دهم رياست جمهوري بعنوان نماد حاميان احمدي‌نژاد شناخته مي‌شد در دستان استقبال‌كنندگان ديده مي‌شد.
تعداد قابل توجهي موتورسوار و دوچرخه‌سوار نيز با پرچم‌هاي جمهوري اسلامي و پرچم‌هاي منقش به نام مبارك ائمه اطهار، رئيس جمهور را در مسير فرودگاه تا حرم مطهر مشايعت مي كنند.
مردم پلاكاردهايي را نيز در دست دارند كه جملاتي در تبريك حماسه 40 ميليوني انتخابات رياست جمهوري بر روي آن نوشته شده و شعار مي‌دهند «صلي علي محمد، بوي رجايي آمد»، «صلي علي محمد، ياور رهبر آمد»، «احمدي احمدي حمايتت مي‌كنيم».
تا لحظه مخابره اين خبر، رئيس جمهور در ازدحام شديد جمعيت استقبال‌كننده محاصره شده و پيش‌بيني مي‌شود ديرتر از زمان مقرر براي سخنراني به حرم مطهر رضوي برسد.

خبرگزاري فارس: گزارش تفصيلي شوراي نگهبان پيرامون دهمين دوره انتخابات رياست جمهوري منتشر شد.

به گزارش خبرگزاري فارس به نقل از پايگاه اطلاع رساني شوراي نگهبان متن كامل اين گزارش به شرح زير است.
بسم الله الرحمن الرحيم
گزارش تفصيلي شوراي نگهبان پيرامون دهمين دوره انتخابات رياست جمهوري
"يا ايها الذين آمنوا كونوا قوامين لله شهداء بالقسط و لا يجرمنكم شنان قوم علي الا تعدلوا اعدلوا هو اقرب للتقوي واتقوا الله ان الله خبير بما تعملون " سوره مائده آيه 8
مقدمه
شوراي‌نگهبان علاوه بر پاسداري از احكام اسلام و قانون اساسي و احراز عدم مغايرت مصوبات مجلس شوراي‌اسلامي با موازين شرع و قانون اساسي، به موجب اصل نود و نهم، يكصد و پانزدهم، يكصد و هجدهم و بند نهم از اصل يكصد و دهم قانون‌اساسي و قوانين عادي منبعث از آن، مسئوليت نظارت بر انتخابات رياست‌جمهوري را برعهده دارد و تنها مرجع عالي رسيدگي به شكايات و اعتراض‌ها پيرامون جريان انتخابات مي‌باشد لذا با رصد كردن مستمر، به‌موقع و دقيق امور، مجموع اعتراض‌ها و شكايات را پس از دريافت، دسته‌بندي كرده و با بكارگيري تمامي ابزارهاي قانوني، آنها را مورد رسيدگي قرار داده و در نهايت نسبت به صحت و يا عدم صحت انتخابات اعلام‌نظر مي‌نمايد.
براين اساس در پي برگزاري دهمين دوره انتخابات رياست‌جمهوري و با توجه به مشاركت حداكثري مردم و تأثير شگرف آن در تحكيم نظام، ترويج و گسترش مردم‌سالاري ديني و تجلي و ظهور دوباره و فراگير دو عنصر توأمان "جمهوريت " و "اسلاميت " نظام، شوراي‌نگهبان با درك شرايط و به منظور خنثي‌سازي توطئه‌ها و نيرنگ‌ها و تقويت همدلي‌ها براي نخستين بار در روند بررسي شكايات و اعتراضات، انجام اموري را وجهه همت خود قرار داد كه گزارش تفصيلي آن در دو بخش اقدامات شوراي‌نگهبان و بررسي شكايات جهت تنوير افكار عمومي منتشر مي‌گردد.

اقدامات شوراي‌نگهبان

آنچه در پي مي آيد مجموعه اقداماتي است كه شوراي نگهبان در جهت بررسي انتخابات دهمين دوره رياست جمهوري به منظور صيانت از آراء مردم شريف ايران اسلامي انجام داد. لازم به ذكر است كه برخي از اين اقدامات در انتخابات گذشته سابقه نداشته و شوراي نگهبان با توجه به فضاي موجود در جامعه و براي دستيابي به اطمينان بيشتر از سلامت انتخابات به انجام آنها پرداخت.
1- شوراي نگهبان در راستاي انجام وظايف نظارتي و حصول اطمينان از صحت و سلامت انتخابات، با دعوت از نمايندگان نامزدها براي حضور در محل اين شورا ، جهت مشاهدة نحوة نظارت همه‌جانبه و توأم با دقت و احتياط اعضاي شورا بر جريان امور در روز برگزاري انتخابات، تلاش نمود كه نامزدهاي محترم را در جريان امر نظارت قرار دهد. در اين راستا هر چهار نامزد محترم، نمايندگاني را معرفي و ضمن استقرار در شوراي‌نگهبان و در اختيار گرفتن امكانات لازم، ارتباط سريع‌تر با مسئولين نظارتي داشته و پس از پايان رأي‌گيري نيز تا بامداد روز شنبه 23/3/88 از نزديك شاهد تجميع آراء بودند. (پيوست‌هاي شماره 1 الي 8)
2- در كمتر از سه روز بعد از جمعه 22 خرداد 88، شوراي نگهبان علي‌رغم فقدان وظيفه با دعوت از نامزدهاي معترض، آمادگي خود را براي استماع اظهارات و دريافت اسناد و مدارك آنها جهت فراهم‌آمدن امكان بررسي و رسيدگي بهتر و بيشتر اعلام نمود. اين جلسه در شوراي نگهبان، با حضور نمايندگان نامزدهاي محترم، تشكيل و پيرامون نحوه رسيدگي به شكايت‌ها بحث و گفتگو شد.آقايان محتشمي‌پور، آخوندي و هاشمي به نمايندگي از سوي آقاي ميرحسين موسوي، آقاي‌كرباسچي به نمايندگي از سوي آقاي كروبي و آقاي دانش جعفري به نمايندگي از سوي آقاي محسن رضائي در شوراي‌نگهبان حضور يافتند و به بيان نقطه نظرات خود پرداختند. لازم به ذكر است كه نمايندگان مزبور خواستار حضور در جلسه عمومي شوراي نگهبان نيز شدند. (پيوست‌هاي شماره 9 الي 12)
اين در حالي است كه نمايندگان محترم نامزدها، علاوه بر حضور در شوراي نگهبان، روز سه شنبه 26 خرداد 88 در ديدار با مقام معظم رهبري (مدظله‌العالي) به تفصيل مطالبشان را مطرح و معظمٌ‌له نيز با ارائه رهنمودهاي لازم و ترغيب و توصيه آنان به خويشتن‌داري، خواهان پيگيري درخواست‌هايشان از مجراي قانوني شدند و شوراي‌نگهبان را به ملاحظة اسناد و مدارك و شنيدن حرف‌ها و اعتراض‌هاي آنان و همچنين بررسي و اظهار نظر در چارچوب قانون و شرع توصيه فرمودند.
3- در روز شنبه30/3/88، در پي دعوت از نامزدهاي معترض جهت حضور در جلسه عمومي شوراي نگهبان، فقط آقاي محسن رضائي از اين امكان استفاده نمود و در جلسه عمومي شوراي‌نگهبان حاضر شد و نقطه نظرات خود را به صورت مستقيم با اعضاي محترم شوراي نگهبان در ميان گذاشت و در اين جلسه مقرر شد با در اختيار قرار دادن فرمهاي 28، بازشماري ده درصد (10%) صندوق‌ها در شش استان با حضور نمايندگان ايشان انجام پذيرد.(پيوست‌هاي شماره 13 الي15)
به محض معرفي نماينده آقاي محسن رضائي، بازشماري در حوزه‌هاي مورد نظرآغاز شد‌كه آراء استان كرمانشاه و نزديك به نيمي از آراء شهرستان‌هاي استان فارس و بعضي از شهرستان‌هاي استان اصفهان و استان خوزستان با حضور نمايندگان آقاي محسن رضائي، اعضاء هيأت اجرايي و ناظرين شوراي نگهبان مورد بازشماري قرار گرفت.
پس از پايان بازشماري آراء و عدم وجود مغايرت محسوس بين آراء اعلامي و نتايج بازشماري، آقاي محسن رضايي در تاريخ 2/4/88 با ارسال نامة شماره 332-01/م رسماً انصراف خود را از پيگيري شكايت‌هاي مطروحه اعلام نمود. (پيوست شماره 16) علاوه بر اين شوراي نگهبان آمادگي خود را براي بررسي موضوع با حضور دو نامزد ديگر (آقايان: مهدي كروبي و ميرحسين موسوي) تكرار نمود و اين امكان را مجدداً براي آنان فراهم ساخت تا چنانچه موارد مستند و يا قانوني و قابل طرح دارند و به هر دليلي نتوانسته‌اند به صورت مكتوب يا از طريق نمايندگان خود مطرح سازند، بدين شيوه بتوانند نقطه نظرات خود را بيان نمايند.
با اين حال علي‌رغم وجود قوانين اساسي و عادي در امر انتخابات و با توجه به برخوردار بودن كشور از سي سال سابقه درخشان در عرصه‌هاي‌گوناگون انتخابات، رفراندوم و همه‌پرسي و با عنايت به اينكه انتخابات دهمين دوره رياست جمهوري با وجود اهميت و اعتبار، اولين و آخرين انتخابات در نظام جمهوري اسلامي نبوده و نمي‌باشد، مع‌الاسف بعضي از نامزدهاي محترم، اغلب به جاي سلوك در بستر قانون و توسل به مراجع ذيربط براي پيگيري اعتراض‌ها و شكايت‌ها، با صدور بيانيه‌ها و دعوت از مردم براي حضور در خيابانها، موجب اخلال در طي مراحل طبيعي و قانوني انتخابات گرديدند.
4- شوراي نگهبان، ‌علاوه بر تشكيل جلسة صبح سه‌شنبه مورخ 26/3/88 با نمايندگان سه نامزد معترض و علي‌رغم انقضاء مهلت قانوني براي دريافت و رسيدگي به شكايت‌ها و اعتراض‌ها، صرفاً براي حصول اطمينان بيشتر، اين مهلت را با موافقت مقام معظم رهبري (مدظله‌العالي) براي پنج روز ديگر تمديد كرد. (پيوست‌ شماره 17)
5- متعاقب تجديد مهلت بررسي شكايت‌ها و اعتراض‌ها به ‌منظور استفادة احسن از فرصت‌هاي پيش‌آمده، شوراي نگهبان ديدارهايي با مراجع‌عظام تقليد، علماي‌حوزه و شخصيت‌هاي شاخص و فعال در عرصه‌هاي سياسي و اجتماعي را در دستور كار قرار داد و در اين راستا با عزيمت به شهر مقدس قم و ديدار با حضرات آيات عظام: مكارم شيرازي، جوادي آملي، صافي گلپايگاني، سبحاني، موسوي اردبيلي و حضرات آيات: اميني، مسعودي خميني و در تهران با آيات و حجج اسلام: شاهرودي، ري‌شهري و ناطق نوري در اين زمينه تبادل نظرهاي لازم به عمل آمد. اعضاي شوراي نگهبان در ديدارها و ملاقات‌هاي خود با مراجع، علماء و شخصيت‌هاي ديني، سياسي‌ و اجتماعي، ضمن ارائه گزارش از عملكرد نظارتي شورا در امر خطير انتخابات، با بهره‌گيري از آگاهي‌ها و نظرات ارزشمند اين بزرگواران، خصوصاً رهنمودهاي ارائه شده از سوي مراجع عظام تقليد، آن ‌را سرلوحة كار خود در پيگيري‌ها و بررسي‌ اعتراض‌ها و شكايت‌ها قرار داد.
6- هم‌چنين شوراي نگهبان در راستاي تكميل اسناد و مدارك و آگاهي از مشهودات و مسموعات مستند و قانوني برخي شخصيت‌هاي‌كشور، مكاتباتي با اغلب‌ آنان از‌ جمله‌ آقايان: لاريجاني، رئيس‌ِمحترم مجلس شوراي اسلامي؛ پورمحمدي، رئيس محترم سازمان بازرسي كشور؛ قاليباف، شهردار محترم تهران؛ ري‌شهري، توليت محترم آستان مقدس حضرت عبدالعظيم حسني (ع) و ... انجام داد تا چنانچه مطالب و مدارك مستندي در اختيار دارند جهت بهره‌برداري و فراهم آمدن امكان بررسي، تصميم‌گيري و اظهارنظر به شوراي نگهبان ارسال نمايند. (پيوست‌هاي شماره 18 الي 21)
7- علي‌رغم تعلل و عدم همكاري بعضي از نامزدهاي معترض، شوراي نگهبان علاوه بر تمديد مهلت براي رسيدگي دقيق‌تر به اعتراض‌هاي مربوط به شمارش آراء و بويژه اعتراض‌هاي وارده بر روند انتخابات، "هياتي ويژه " مركب از شخصيت‌هاي صاحب نام نظام و ‌نخبگان سياسي، اجتماعي‌كشور تشكيل و آنان را به استماع اظهارات مطلعين و جمع‌آوري اسناد و مدارك از اطراف و اكناف كشور و بررسي و رسيدگي به موضوع، مأمور نمود تا متعاقب دريافت گزارش كارشناسي از هيأت مزبور، ‌موجبات اتخاذ تصميم و اعلام نظر همه‌جانبه و نهايي در خصوص موضوع توسط شوراي‌نگهبان فراهم آيد. (پيوست‌هاي شماره 22 الي 27)
8- متعاقب تشكيل هيات ويژه متشكل از حجج اسلام ابوترابي، دري نجف‌آبادي و رحيميان و آقايان دكتر حدادعادل، دكتر ولايتي و دكتر افتخارجهرمي، اين هيأت پس از تشكيل اولين جلسه، از دو نامزد معترض، درخواست نمود تا جهت بررسي روند برگزاري انتخابات و بازشماري حداقل ده درصد (10%) از صندوق‌‌ها نماينده خود را به اين هيات معرفي نمايند كه اين امر طي دو نامه از سوي شوراي‌نگهبان به اين نامزدها اعلام شد(پيوست‌هاي شماره 28 و 29) كه متاسفانه در وقت مقرر آقاي موسوي از اعزام نماينده خود براي اين امر خودداري ورزيد و به صدور بيانيه‌اي اكتفا نمود.(پيوست شماره 30) آقاي كروبي نيز ابتدائاً خواستار تغيير در تركيب هيات بود ليكن مجدداً با صدور بيانيه‌اي ديگر بر ابطال انتخابات اصرار نمود. (پيوست‌هاي شماره 31 و 32)
9- در ساعات پاياني يكشنبه 7/4/88 ، يك نفر از شخصيت هاي سياسي ضمن تماس با شوراي نگهبان اظهار داشت كه طي مذاكره با آقاي موسوي و نمايندگان وي، آنان خواسته‌هاي جديدي را مطرح‌كرده‌اند و از شوراي نگهبان درخواست نمود كه اين خواسته‌هاي جديد آنها را مورد بررسي قرار دهد. شوراي نگهبان با اين امر موافقت نمود و به همين جهت جلسه‌اي با حضور دو نفر از اعضاء هيات ويژه و دو نفر از اعضاء شوراي نگهبان تشكيل و موارد چهارگانه درخواست شده جديد به شرح ذيل مطرح شد:
1) بازشماري آراء در چهار استان
2) تطبيق سريال (شماره مسلسل) شناسنامه‌ها با ته برگ تعرفه‌ها
3) بررسي ميزان چاپ تعرفه‌ها و تعرفه‌هاي موجود
4) بررسي خطوط نوشته‌ شده بر روي اوراق تعرفه و اطمينان از اينكه يك‌خط نباشد(پيوست شماره 33)
علي‌رغم دشواري‌هاي خاص اين خواسته‌ها و محدوديت زماني (فقط يك روز)، جهت ايجاد اعتماد و اطمينان بيشتر، اين درخواست‌ها مورد موافقت اعضاء محترم حاضر قرارگرفت، ليكن مقرر شد موضوع كتباً از سوي آقاي موسوي به شوراي نگهبان اعلام گردد كه متاسفانه پس از انجام ملاقات دو نفر از نمايندگان هيات ويژه با آقاي موسوي و نمايندگان ايشان (آقايان محتشمي‌پور و موسوي لاري) در يكشنبه شب، نتيجه‌گيري به جلسه‌اي در روز دوشنبه مورخ 8/4/88 موكول شد و سرانجام آقاي موسوي از اعلام كتبي و رسمي موارد فوق‌الذكر خودداري نمود و موضوع بدون نتيجه پايان يافت. اين درحالي است كه روز دوشنبه، آقايان محتشمي‌پور و موسوي لاري، متن مكتوبي را به هيات ويژه ارائه كردندكه علاوه‌بر موارد چهارگانه يادشده، خواسته‌هاي غيرمتعارف ديگري را هم شامل مي‌شد و به نظر مي‌رسيد بيشتر اتلاف وقت و زمان مورد نظر است تا اهتمام به رسيدگي از طريق مراجع قانوني.(پيوست‌ شماره 34) گزارش هيات ويژه متعاقب اين عدم همكاري منتشر شد.(پيوست شماره 35)
10- پس از اطمينان از عدم همكاري نامزد محترم معترض، دستور بازشماري ده درصد (10%) از كل صندوق‌هاي اخذ راي صادر شد، كه اين امر در مقابل دوربين‌هاي صدا و سيما و با حضور معتمدين هر شهر و رؤساي شوراي اسلامي شهر و حتي‌الامكان نمايندگاني از نامزدها كه در روز انتخابات در پاي صندوق‌هاي اخذ رأي حضور داشتند، انجام پذيرفت. در اين مرحله بيش از 300 نفر از نمايندگان نامزدها در بازشماري حضور داشتند.
در پايان اين بخش تأكيد مي‌نمايد با وجود هيأت‌هاي نظارت در حوزه‌هاي شهرستاني و استاني كه با عضويت چهره‌هاي فرهيختة فرهنگي، دانشگاهي، حوزوي و با بهره‌گيري از توان بالفعل تمامي اقشار متدين،‌ انقلابي و هميشه در صحنة مردمي تشكيل و در روز برگزاري انتخابات، اين هيأت‌ها با حضور نمايندگان محترم هر يك از نامزدها و با استفاده از شيوه‌هاي پيشرفتة علمي و متعارف،‌ نظارتي وسيع، همگاني وكارآمد را معمول مي‌دارند و شوراي‌نگهبان نيز، از طريق هيأت هفت نفره موسوم به "هيأت مركزي نظارت بر انتخابات " علاوه بر نظارت عاليه بر روند و فرآيند انتخابات، اِعمال نظارت بر عملكرد هيأت‌هاي نظارت شهرستاني و استاني را هم از نظر دور نداشته و نمي‌دارد، همگان اذعان خواهند داشت كه با وصف مراتب فوق، عملاً امكاني براي وقوع تخلف يا تخلفات گسترده كه صحت و سلامت انتخابات را تحت‌الشعاع قرار دهد معقول و متصور نخواهد بود.
شوراي نگهبان با عنايت به مراتب فوق و با بكارگيري همه ظرفيت‌ها و امكانات قانوني، بحول و قوه الهي به عموم شهروندان عزيز و خصوصاً‌ به نامزدها و طرفداران آنها اطمينان مي‌دهد‌‌كه در كنار آنان و به نمايندگي از آنان در دفاع از خواسته‌هاي مشروع و قانوني‌شان از هيچ تلاش و‌كوششي فروگذار ننموده است.

بررسي شكايت‌ها و اعتراض‌ها

شكايت‌هاي واصله و بررسي تحليلي آن
گزارش خبرگزاري فارس حاكي است، شوراي نگهبان با رصد كردن بموقع و بهنگام امور، مجموع اعتراض‌ها و شكايت‌ها را پس از دريافت، تجميع، موضوع بندي و با بكارگيري تمامي ابزارهاي قانوني در اختيار، رسيدگي و هم‌اكنون نتايجِ حاصل از رسيدگي‌ها را جهت استحضار آحاد ملّت بزرگ ايران، مسئولان و بويژه ذينفعان محترم در امر خطير انتخابات اخير تقديم مي‌نمايد.
قبل از پرداختن به محتواي شكايات و اعتراض‌ها، ضروري است كه تعريفي از حوزه‌هاي انتخابيه و شعب اخذ رأي ارائه شود.
برخلاف ساير انتخابات نظير خبرگان رهبري، مجلس شوراي اسلامي و شوراها كه هر بخش، شهر يا استان به تناسب نيازهاي اقليمي و منطقه‌اي مستلزم انتخاب نماينده يا نمايندگان خاص مي‌باشد، در انتخابات رياست‌جمهوري، سراسر كشور صرفاً به يك فرد به عنوان نماد و سمبل اراده ملي نياز دارندكه عبارت است از شخص‌رئيس جمهور. بر اين اساس در انتخابات رياست‌جمهوري ‌گسترة كشور بصورت يك حوزه انتخابيه تلّقي و هر ايراني مي¬تواند در هر نقطه¬اي از كشور يا خارج از كشور كه صندوق اخذ رأي در آنجا پيش‌بيني شده در انتخابات شركت نمايد. در دهمين دورة انتخابات رياست‌جمهوري در سراسر كشور و خارج از كشور حدود چهل و شش هزار (46000) صندوق، آراء مردم شريف ايران را اخذ نمودندكه تعدادكل صندوق‌ها به نسبت انتخابات قبلي به ميزان يك و دو دهم درصد (2/1%) افزايش داشته است. از اين تعداد، چهارده هزار و دويست و نود و چهار (14294) صندوق سيّار در نظر گرفته شد. (پيوست‌ شماره 36)

تفكيك موضوعي شكايت‌ها و اعتراض‌ها

شكايت‌ها و اعتراض‌هاي واصله بدواً تحت دو عنوان: شكايت‌هاي مشترك و شكايت‌هاي اختصاصي نامزدها و سپس در سه محور زير طبقه بندي گرديد:
الف: شكايات و اعتراض‌هاي ناظر بر روز انتخابات
ب: شكايت‌ها و اعتراض‌هاي ناظر بر شمارش آراء و اعلام نتايج
ج: شكايت‌ها و اعتراض‌هاي ناظر بر قبل از دو مرحلة فوق، يعني گزارش‌هاي واصلة ناظر بر جريان و روند حاكم بر انتخابات در روزهاي مُشرِف به جمعه 22 خرداد 1388 (پيوست‌هاي شماره 37 الي 48)

الف) شكايت‌ها و اعتراض‌هاي ناظر بر روز انتخابات
در روز اخذ رأي و همزمان با برگزاري انتخابات در حدود چهل و شش هزار (46000) صندوق اخذ رأي، مجموعاً 122 فقره گزارش توسط نمايندگان محترم نامزدهاي انتخابات رياست جمهوري به شوراي‌نگهبان ارائه شد كه تفكيك آنها بدين قرار است:
نماينده آقاي محسن رضايي 12 فقره، نماينده آقاي مهدي كروبي 24 فقره و نماينده آقاي ميرحسين موسوي 86 فقره.
اين گزارش‌ها در همان روز و با پيگيري¬هاي گسترده و همه جانبه ناظران شوراي نگهبان در سراسر كشور مورد بررسي و ارزيابي قرار گرفت. بخش اعظم اين شكايت‌ها، از برداشت اشتباه يا نگراني از احتمال وقوع تخلف بوده است. بعنوان مثال ستاد يكي از نامزدهاي محترم گزارش‌هاي مختلفي را به اين شورا تقديم نمودكه در آن بصورت كلي و بدون ذكر هيچ مشخصه¬اي و حتي بدون ذكر نام شعبه‌هاي مورد نظر، موضوعاتي بعنوان تخلف گزارش شده بود كه چند مورد از آنها بعنوان نمونه بيان مي¬شود:
الف-1) تمام شدن تعرفه‌ها در تبريز، اصفهان و تهران (تهرانپارس) يا كمبود شعب اخذ رأي در برخي مناطق، قطع اينترنت و تلفن همراه، عدم امكان تشخيص بين صندوق‌هاي ثابت و سيار، وارد نكردن كد‌ملي، زدن مهر انتخابات در قسمت مربوط به كوپن ارزاق، عدم امكان رأي‌گيري بدليل كمبود تعرفه در تبريز و شيراز و هدايت مردم به رفتن به خانه‌ها با استناد به اخبار شبكه BBC و.... بخشي از گزارش‌هايي است كه در روز اخذ رأي به شوراي نگهبان تقديم شده است.
الف-2) در موارد متعددي نيز مسائلي مطرح شد كه اساساً تخلف انتخاباتي نبوده و فردگزارش دهنده بدليل عدم آشنايي با مقررات اوليه، موضوع را بعنوان تخلف ذكر نموده است كه به برخي از آنها نيز اشاره مي¬شود:
رأي‌گيري در اتوبوس، مشاهده دو صندوق سيار به فاصله كم، آوردن صندوق سيار براي مدرسه‌اي‌كه خود صندوق ثابت دارد و وجود صندوق ثابت و صندوق سيار در كنار هم در برخي از مناطق.
اندك توجه و عنايت در عناوين برشمرده، حكايت از آن دارد كه اولاً ضمن احترام و تحسين به دغدغه‌هاي گزارشگران، گزارشي كه واجد وصف تقلب انتخاباتي باشد به چشم نمي‌خورد، ثانياً موارد پيش آمده بر فرض صحت با هماهنگي ناظران و مجريان و آماده به خدمت بودن دستگاههاي اجرايي در جاي جاي اين كشور بزرگ و پهناور به ويژه در روز حساس و سرنوشت‌ساز انتخابات، عمدتاً در كمترين فاصله ممكن مرتفع مي‌شود، ثالثاً استفاده از صندوق‌هاي سيار در كنار صندوق‌هاي ثابت، از جمله طرق متعارف و معمول در همه انتخابات بويژه در انتخاباتي است كه مواجه با ازدحام پرشور جمعيت بوده و چنين اقدامي تازگي ندارد تا در زمره تخلف انتخاباتي قابل اعتنا باشد، رابعاً تاييد و تاكيد نمايندگان محترم نامزدها در پايان رأي‌گيري بر انجام و اتمام توأم با سلامت انتخابات، نافي هرگونه شبهه در مخدوش دانستن امر انتخابات مي باشد.
اسناد مكتوب متضمن بيانات و اظهارات نمايندگان محترم نامزدها كه هر يك به نوبة خود بر سلامت انتخابات صحه گزارده‌اند تماماً موجود و عنداللزوم جهت آگاهي عموم در اختيار رسانه‌ها قرار خواهد گرفت. ضمن آنكه شوراي نگهبان در اين دوره با اتخاذ روشهاي جديد از جمله در نظر گرفتن جاي مهر نظارت در تعرفه‌ها سعي نمود درصد سلامت انتخابات را افزايش دهد.

ب‌)شكايت‌ها و اعتراض‌هاي ناظر بر شمارش آراء و اعلام نتايج
پس از انجام انتخابات و اعلام نتايج حاصل از شمارش آراء توسط وزارت محترم كشور، نامزدهاي محترم با ارسال نامه‌هايي شكايات خود را مطرح نمودند؛ آقاي محسن رضايي 72 فقره، آقاي مهدي كروبي 108 فقره و آقاي ميرحسين موسوي 304 فقره.
با وجود دريافت بخش عمده‌اي از نامه¬هاي فوق‌الذكر كه با عباراتي كلي و بدون ارائة هيچگونه اسناد و مدارك مثبته بعنوان شكايت مطرح شده بود، شوراي نگهبان با اغماض از نقص شكلي شكايات واصله نسبت به رسيدگي به آنها اقدام نمود.
در اين مرحله با تشكيل جلسات متعدد و تعيين كارگروه¬هاي تخصصي، نسبت به بررسي و ارزيابي تك‌تك شكايت‌هاي واصله اقدام شد. در‌ ابتدا شكايات نامزدهاي محترم در دوگروه شكايات مشترك و شكايات اختصاصي دسته‌بندي و‌كليه شكايت‌ها به همراه گزارش‌هايي‌كه در روز اخذ رأي ارسال شده بود مورد ارزيابي قرار گرفت.
ذكر اين نكته ضروري است كه با وجود عدم اقدام نامزدها در ارسال بموقع شكايت‌ها در فرصت‌هاي قانوني، اين شورا به منظور رعايت احتياط و همكاري با نامزدهاي معترض، گزارش‌هاي واصله را مورد توجه قرار داد و علي‌رغم آنكه قانوناً هيچ تكليفي برعهده نداشت با دعوت از نامزدهاي محترم در روز شنبه30/3/88 يعني 5 روز پس ‌از پايان مهلت دريافت شكايت‌ها، امكان‌ ديگري را نيز براي‌كانديداهاي معترض فراهم آورد تا چنانچه به هر دليلي موفق نشده¬اند بصورت مكتوب شكايت‌هاي خود را ارائه كنند، در اين جلسه امكان انتقال حضوري و مستقيم نقطه نظرات خود به اعضاي محترم شوراي نگهبان را داشته باشند كه مع‌الاسف تنها يكي از آقايان از اين امكان بهره گرفت. علاوه بر اين، شوراي نگهبان امكان ديگري را نيز براي آنان فراهم نمود، به گونه‌اي كه تا روزهاي پاياني اعلام نتيجه نهايي نيز آمادة استماع نظرات نامزدهاي محترم بود. به هر حال تفكيكِ شكايت‌هاي نامزدهاي محترم و دسته‌بندي آنها به شرح ذيل است:

1-عناوين شكايات مشترك نامزدها
الف) شكايت از كمبود تعرفه در برخي از شعب اخذ رأي
ب‌)جلوگيري از حضور نماينده نامزدها يا اخراج ايشان در برخي از شعب اخذ رأي
پ) دخالت اعضاء شعب اخذ رأي در رأي افراد و ترغيب به رأي دادن به فرد خاص
ت‌)عدم ممهور نمودن تعرفه يا شناسنامه‌ها و اخذ رأي از افراد فاقد شرايط
ث‌)اجبار افراد به استفاده از خودكارهاي موجود در شعب اخذ رأي
ج‌)تبليغ در روز رأي‌گيري به نفع نامزدي خاص
چ) انتقال صندوق اخذ رأي سيار به محل ديگر براي اخذ رأي
ح‌)عدم تمديد زمان رأي‌گيري و بسته بودن شعب اخذ رأي
خ‌)خريد و فروش رأي
د‌)استفاده از امكانات دولتي
ذ‌)پلمپ صندوق‌هاي اخذ رأي بدون حضور نمايندگان نامزدها و عدم نظارت ايشان بر تجميع آراء
ر‌)عدم حضور يا نظارت نمايندگان نامزدها در زمان تجميع آراء
ز‌)حضور بيش از صد درصد واجدين شرايط در برخي حوزه هاي انتخابيه
پس از بررسي هر يك از موضوعات فوق و اعزام بازرسان شوراي نگهبان جهت بررسي شكايت‌ها و استعلام از مراجع ذي‌ربط، نتيجة حاصل از اين بررسي ها به شرح ذيل اعلام ميگردد:

الف) شكايت از كمبود تعرفه در برخي از شعب اخذ رأي
الف-1) از مجموع چهل و پنج هزار و ششصد و نود و دو (45692) صندوق اخذ رأي در داخل كشور، بيشترين‌گزارش‌ها مربوط به نمايندگان آقاي ميرحسين موسوي است كه اعلام نموده‌اند در سراسر كشور تعداد پنجاه و يك (51) صندوق با كمبود تعرفه مواجه شده است. عمدة اين گزارش‌ها نيز فاقد مستندات قانوني است و مشخصات گزارش دهنده در دسترس نبوده، بلكه با چند واسطه و بصورت نقل قول ميباشد.
الف-2) صرف نظر از صحت و سقم گزارش نمايندگان نامزدهاي محترم، اتمام تعرفه در موارد اعلام شده درصدي جزئي از صندوق‌هاي كل كشور است كه تأثيري در روند كلي انتخابات نداشته و در صورت اتمام تعرفه در تعداد بسيار معدودي از شعب، رأي دهندگان با تحمل اندكي انتظار و رسيدن تعرفه در همان شعبه رأي داده اند و يا به شعب همجوار مراجعه كرده اند.
هرچند‌كه اتمام تعرفه (در صورت رخداد امر) ميتواند دقايقي موجب توقف عمليات رأي‌گيري شود، اما ترديدي نيست كه اين امر تأثيري در سرنوشت آراء مأخوذه نداشته و موجبي براي خدشه و تقلب در آراء مأخوذه محسوب نمي¬گردد.
گزارش‌هاي متعدد و مستند ناظرين و بازرسين شوراي نگهبان از سراسر كشور حاكي است در هيچ يك از شعب اخذ رأي، بدليل عدم وجود تعرفه، رأي‌گيري تعطيل نشده است و در شعبه‌هايي كه بدليل استقبال گستردة مردم، با كمبود تعرفه مواجه و اخذ رأي براي دقايقي به تأخير افتاد، بلافاصله نسبت به ارسال تعرفه و رفع نياز اقدام گرديد. (اين اتفاق در بسياري از انتخابات گذشته نيز سابقه دارد)
الف-3) در خصوص ميزان تعرفه هاي چاپ شده و مسائل مربوط به آن بايد گفت: در پي وصول شكايت‌هاي نامزدهاي محترم، شوراي نگهبان بازرسين ويژه اي به ستاد انتخابات كشور و چاپخانه بانك‌ملي جمهوري اسلامي ايران (محل چاپ تعرفه‌هاي انتخابات) اعزام نمود. بازرسين اعزامي پس از بررسي همه‌جانبه و اخذ صورتجلسه هاي مختلف، طي نامه شماره 33583/11/88 مورخ 9/4/88 اعلام نمودند وزارت‌كشور قبل از انتخابات اقدام به چاپ پنجاه و هشت ميليون و هشتصد و هفتاد و پنج هزار (58875000) برگ تعرفه نموده است. همچنين در روز اخذ رأي مورخ 22/3/88 نيز پس از هماهنگي با اين شورا بمنظور جلوگيري از كمبود احتمالي تعرفه و امكان توزيع مناسب آن در سراسر كشور، تعداد دو ميليون (2000000) برگ تعرفه ديگر نيز به چاپ رسيد.توضيح اين نكته ضروري است در تمامي انتخابات قبلي نيز به دليل سيال بودن جمعيت رأي دهنده در سطح كشور، وزارت‌كشور اقدام به چاپ تعرفه به ميزان قابل توجهي بيش از شمار واجدين شرايط مي¬نمود. در اين دوره نيز علاوه بر اتخاذ همين تدبير، تعرفه¬هاي هر استان با كد خاص چاپ شد تا امكان جابجايي تعرفه¬ها بين استان¬ها وجود نداشته باشد. اين امر هرچند كه به سلامت و دقت انتخابات كمك نمود مع‌الوصف با عنايت به حضور گسترده مردم و نياز بسياري از حوزه¬هاي اخذ رأي به ارسال دوباره تعرفه، تبادل تعرفه بين استان‌ها را غيرممكن ساخت. به همين دليل تعرفه¬هاي چاپ شده در روز اخذ رأي بدون كد استان به چاپ رسيد. (قابل ذكر است كل تعرفه‌هاي چاپ شده در قبل از انتخابات و روز اخذ رأي داراي شماره سريال‌ مي‌باشد)
لازم به ذكر است مجموعاً در روز 22 خرداد، تعداد سي و نه ميليون و سيصد و هفتاد و يك هزار و دويست و چهارده (39371214) برگ تعرفه در سراسر كشور به مصرف رسيد و تعداد ششصد و پنجاه هزار (650000) برگ تعرفه نيز در چاپخانه بانك ملي موجود است و صورتجلسه پلمپ آن كه به امضاء نمايندگان ستاد انتخابات كشور، حراست وزارت كشور، حراست چاپخانه بانك ملي، شوراي نگهبان و نماينده بانك ملي رسيده است در اين شورا موجود مي¬باشد. از مجموع تعرفه¬هاي باقي‌مانده در قرنطينه چاپخانه، استانداري‌ها و فرمانداري‌هاي تابعه كشور وكسر از تعرفه¬هاي چاپ شده، تعداد بيست ميليون و هشتصد و پنجاه و سه هزار و هفتصد و هشتاد و شش (20853786) برگ تعرفه باقي¬ ماند كه براساس قانون انتخابات و آئين نامه مربوطه، تعرفه¬هاي باقي‌مانده هر حوزه اخذ رأي به ستاد انتخابات تحويل مي‌گردد. در اين راستا از سراسر كشور تعداد بيست ميليون و هفتصد و نوزده هزار و يكصد و شصت و دو (20719162) برگ تعرفه به هيات‌هاي اجرايي در سراسر استانها تحويل و باقي‌مانده آندسته از تعرفه‌هاي انتخاباتي‌كه در بسته‌هاي يكصدتايي بخشي از آن مصرف شده نيز پس از شمارش آراء به همراه آراء مأخوذه در صندوق اخذ رأي قرار داده شده و پلمپ گرديد. هم اكنون اين تعرفه¬ها نيز در صندوق‌ها موجود مي¬باشد. لازم به ذكر است كه تعداد پانصد و هفتاد هزار (570000) تعرفه نيز براي ايرانيان مقيم خارج از كشور ارسال شده است. (پيوست‌ شماره 49) از اين رو و با عنايت به بررسي همه‌جانبه و گستردة كارشناسان و ناظران و بازرسان ويژه شوراي نگهبان، چاپ تعرفه¬هاي اخذ رأي براساس روال معمول بوده و هيچ تعرفه¬اي برخلاف روال قانوني توزيع نشده است. در عين حال در خصوص توزيع نامناسب تعرفه¬ها و عدم اتخاذ تدابير مناسب جهت رفع اين مشكل كه منجر به كمبود تعرفه در بعضي شعب و توقف كوتاه مدت اخذ رأي گرديد، در روز اخذ رأي وزارت كشور با دريافت تذكر از شوراي‌نگهبان در كنار اهتمام احسن به انجام وظايف اجرايي، نسبت به توزيع صحيح و سريع تعرفه‌ها اقدام نمود. هرچند در پي استقبال بي‌سابقه مردم و نيز عدم توزيع مناسب تعرفه¬ها در معدودي از شعب اخذ رأي مشكلاتي پديد آمد، اما با پيگيري‌هاي شوراي‌نگهبان و تلاش وزارت كشور، اين مشكل بلافاصله برطرف شد، بگونه‌اي‌كه اندك تعلل و قصور پيش آمده كه معمول در هر انتخابات است هيچ‌گونه تأثيري در روند انتخابات از خود به جا ننهاد.

ب‌)جلوگيري از حضور نماينده نامزدها يا اخراج آنها در برخي از شعب اخذ رأي
بموجب ماده واحده "قانون حضور نمايندگان نامزدهاي رياست جمهوري در شعب اخذ رأي " مصوب سال 1379 مجلس شوراي اسلامي، نامزدهاي محترم مي¬توانند نسبت به معرفي نماينده جهت حضور در شعب اخذ رأي اقدام نمايند. بر همين اساس ستاد انتخابات وزارت كشور با طراحي "سامانة اينترنتي ويژه براي ثبت نام از نمايندگان نامزدها " مقدمات اين امر را فراهم نمود. هرچند كه به تصريح تبصره 2 ماده واحده فوق‌الذكر تا 5 روز قبل از روز اخذ رأي،‌ نامزدها فرصت دارند نماينده خود را معرفي نمايند، اما بنا برگزارش وزارت كشور، اين تبصرة قانوني مورد بي‌توجهي نامزدهاي محترم قرار گرفت، به نحوي كه بخش قابل توجهي از نمايندگان نامزدها، در روز 19/3/88 يعني سه روز قبل از انجام انتخابات به ستاد انتخابات و فرمانداري‌ها معرفي شدند. با اين حال و علي‌رغم سپري شدن زمان قانوني، براي نمايندگان معرفي شده كارت شناسايي جهت حضور در حوزه¬هاي اخذ رأي صادر گرديد. در اين راستا جناب‌آقاي محسن رضايي در 12درصد، جناب آقاي مهدي‌كروبي در30 درصد، جناب آقاي احمدي‌نژاد در 72 درصد و جناب آقاي ميرحسين موسوي در 89 درصد از شعب اخذ رأي نماينده ناظر داشته¬اند. در همين حال در پي بررسي‌هاي همه‌جانبه شوراي نگهبان و اخذ آمار تقاضاهاي نامزدهاي محترم معلوم شد آقاي محسن رضايي 5421 نماينده به وزارت كشور و فرمانداري‌ها معرفي نموده¬ است كه براي تمامي5421 نفركارت صادر شده است. آقاي مهدي‌كروبي 13506 نفر بعنوان نماينده به وزارت كشور و فرمانداري¬ها معرفي نموده است كه براي تمامي 13506 نفر كارت صادر شده است، آقاي احمدي نژاد 33058 نفر بعنوان نماينده به وزارت كشور و فرمانداري¬ها معرفي نموده است كه براي تمامي 33058 نفر كارت صادر شده است و نيز آقاي ميرحسين موسوي 45692 نفر بعنوان نماينده به وزارت كشور و فرمانداري¬ها معرفي نموده است كه براي 40676 نفر كارت صادر شده و علت كسري صدور كارت براي نمايندگان آقاي موسوي كامل نبودن مدارك ارائه شده بوده است. (پيوست‌شماره 50)
در خصوص اخراج نمايندگان نامزدها از شعب اخذ رأي كه از ديگر شكايت‌هاي نامزدهاي محترم است، شوراي نگهبان نسبت به موضوع بررسي دقيق و گسترده و نيز پيگيري¬هاي ميداني به عمل آورد. در روز اخذ رأي از مجموع چهل و پنج هزار و ششصد و نود و دو (45692) صندوق اخذ رأي جمعاً نود (90) گزارش حاكي از اخراج نماينده نامزد¬ها يا ممانعت از حضور ايشان در شعب اخذ رأي به شوراي نگهبان واصل شد. ستاد انتخاباتي‌آقاي محسن رضايي سه (3) گزارش، ستاد آقاي مهدي كروبي چهارده (14) گزارش و ستاد آقاي ميرحسين موسوي هفتاد و سه (73) گزارش ارائه نمودند. صرف نظر از اينكه گزارش‌هاي واصله عموماً بدليل فقدان هرگونه ضمائم و مدارك استنادي، ناموجّه و غيرقابل پذيرش بوده است مع‌الوصف بمنظور عمل به وظيفه و اعمال نظارت همه جانبه بر روند انتخابات تمامي‌گزارش‌ها و حتي گزارش‌هاي ناقص و مبهم در همان روز مورد بررسي دقيق قرار گرفت. متعاقب بررسي‌هاي به عمل‌آمده معلوم شد هيچ يك از افرادي‌كه درگزارش‌ها بعنوان نمايندگان اخراج شده¬ معرفي شده بودند، واجد عنوان نمايندة نامزدهاي انتخابات رياست جمهوري نبوده و در هيچ شعبه¬اي از شعب اخذ رأي گزارشي از عدم پذيرش هيچ يك از نمايندگان معرفي شده نامزدها كه از سوي فرمانداري¬ها براي ايشان كارت صادر شده بود واصل نشده است.
در عين حال در سراسر كشور از چهل و پنج هزار و ششصد و نود و دو (45692)صندوق اخذ رأي، تعدادي از نمايندگان كانديداها اقدام به دخالت در امر اخذ رأي يا ساير تخلفات قانوني نمودندكه پس از تذكر اوليه براساس تبصره 5 ماده واحده قانون حضور نمايندگان نامزدهاي رياست جمهوري در شعب اخذ رأي با ايشان رفتار شد. براساس گزارش‌هاي مستند، اين اقدام نسبت به 5 نفر از نمايندگان انجام پذيرفته است.
پ) دخالت اعضاء شعب اخذ رأي در رأي افراد و ترغيب به رأي دادن به فرد خاص
يكي ديگر از شكايت‌هايي كه بعنوان تخلف انتخاباتي از سوي نامزدها عنوان شده بود عبارت است از دخالت اعضاء شعب اخذ رأي و ترغيب افراد به رأي دادن به نامزد خاص. در اين خصوص از تعداد چهل و پنج هزار و ششصد و نود و دو (45692) صندوق اخذ رأي مجموعاً يكصد و پنجاه (150) شكايت با عنوان فوق‌الذكر به شوراي نگهبان واصل شده است. از اين تعداد سي (30) مورد مربوط به ستاد انتخاباتي آقاي محسن رضايي، چهل و شش (46) مورد مربوط به ستاد انتخاباتي‌آقاي مهدي كروبي و هفتاد و چهار (74) مورد مربوط به ستاد انتخاباتي آقاي ميرحسين موسوي مي¬باشد. هر چند افراد رأي دهنده با ‌آگاهي قبلي و پس از انتخاب‌كانديداي مورد نظر، به شعبه‌هاي اخذ رأي مراجعه مي¬نمايند و شائبة تأثير تبليغ يا ترغيب احتمالي آنان بسيار ناچيز و دامن زدن به اين شبهه نوعي بي‌احترامي به انتخاب و شعور رأي دهندگان است، اما صرف نظر از اين موضوع ميزان شكايت واصله، يعني تعداد يكصد و پنجاه (150) مورد در مقايسه با چهل و پنج هزار و ششصد و نود و دو (45692) صندوق اخذ رأي عدد قابل توجهي به حساب نمي¬آيد. مع‌الوصف شوراي نگهبان به محض وصول شكايت‌هاي مذكور با بررسي همه‌جانبه و با بهره‌گيري از بازرسان قانوني به بررسي صحت و سقم گزارش‌ها ‌پرداخت. نتيجه بررسي‌ها حكايت ازآن داردكه از مجموع شكايت‌هاي واصله بعضي از گزارش‌ها واهي و حتي در مواردي‌گزارش‌هايي برخلاف آن موجود و در چند مورد معدود نيز بلافاصله برخورد قانوني صورت گرفته است.

ت‌)عدم ممهور نمودن تعرفه يا شناسنامه¬ها و اخذ رأي از افراد فاقد شرايط
همزمان با برگزاري انتخابات رياست جمهوري در چهل و پنج هزار و ششصد و نود و دو(45692) صندوق اخذ رأي، مجموعاً چهل و نه (49) گزارش از سراسر كشور مبني بر ممهور ننمودن شناسنامه¬ها و همچنين اخذ رأي از افراد فاقد شرايط رأي دادن به شوراي نگهبان واصل شده است. از مجموع اين گزارش‌ها سه (3) مورد از سوي ستاد آقاي محسن رضايي، پانزده (15) مورد از سوي ستاد آقاي مهدي كروبي و سي و يك (31) مورد از سوي ستاد آقاي موسوي به شوراي نگهبان واصل شده است كه بعضي از اين شكايت‌ها بطور مشترك توسط ستاد داوطلبان تنظيم شده است.
شوراي نگهبان بلافاصله پس از دريافت اين گزارش‌ها با بهره‌گيري از عوامل نظارتي نسبت به احراز صحت و سقم و ارزيابي آنها اقدام نمود. در اين مرحله مشاهده شد اكثر اين‌گزارش‌ها براساس تصور نادرستي شكل گرفته و صحت ندارد. بعنوان نمونه در گزارش‌هاي ارسالي از ستاد يكي از كانديداها گزارشي وجود داردكه در آن آمده است: "مهر را به قسمت مربوط به كوپن ارزاق مي¬زنند ". بديهي است با استناد به چنين گزارش‌هايي، نمي¬توان صحت انتخابات را مورد خدشه قرار داد.
ث‌)الزام رأي دهندگان به استفاده از خودكارهاي موجود در شعب اخذ رأي
اين موضوع كه درگزارش‌ها و شكايت‌هاي نامزدهاي محترم مطرح شده است، در اصل نشأت گرفته از شايعه¬اي است‌كه از چند روز قبل از انتخابات در جامعه مطرح بود. با اينكه شايعه استفاده از خودكارهاي تقلبي بطورگسترده¬اي در سطح جامعه منتشر شده بود مع‌الوصف هيچ قرينه¬اي حاكي از صحت اين شايعه و يا مشاهده حتي يك مورد خودكار تقلبي در سراسركشور بدست نيامد. همچنين به رغم شكايت‌هايي كه بصورت غيرمستند ارائه شده بود، در هيچ يك از شعب اخذ رأي موردي بر اجبار مردم به استفاده از خودكارهاي موجود در محل اخذ رأي مشاهده نشد. صرف نظر از اينكه بر فرض صحت موضوع، معلوم نيست كسي‌كه از خودكار موجود در شعبه استفاده مي¬كند، به چه كسي رأي مي¬دهد. به هرحال استناد به اين‌ امر بعنوان تقلب در انتخابات، فاقد وجاهت قانوني است، طرح اين قبيل موضوعات پيش از آنكه موردي مستند و مستدل از تقلب انتخاباتي باشد بيشتر به مناقشه در امر انتخابات شبيه است.

ج‌)عدم تمديد زمان رأي گيري و بسته بودن شعب اخذ رأي
از مجموع چهل و پنج هزار و ششصد و نود و دو (45692) صندوق اخذ رأي در سراسر كشور، هفده (17) مورد شكايت از عدم تمديد زمان اخذ رأي به شوراي نگهبان واصل گرديدكه هشت (8) مورد از سوي ستاد آقاي محسن رضايي، يك (1) مورد از سوي ستاد آقاي مهدي‌كروبي و هشت (8) مورد هم از سوي ستاد آقاي ميرحسين موسوي اعلام شده است. در اين انتخابات نيز به مانند ساير انتخابات برگزار شده، بدليل استقبال گسترده و بي‌نظير مردم، زمان اخذ رأي چهار (4) مرتبه تمديدشد. ضمن اينكه رأي‌گيري برخلاف دوره گذشته به جاي ساعت 9 صبح از 8 صبح آغاز گرديد.
توضيح اينكه به تصريح ماده 20 قانون انتخابات رياست جمهوري مدت زمان اخذ رأي مقيد به ده (10) ساعت مي‌باشد. وزارت‌كشور هم نقشي در تعيين اين زمان نداشته و قانون، زمان برگزاري انتخابات را بصورت قطعي تعيين نموده است، لذا شايعة تعطيلي شعب اخذ رأي ناشي از عدم اطلاع از قانون است. همچنين براساس تبصره يك مادة مذكور، تمديد مدت زمان رأي‌گيري و تشخيص ضرورت آن، بر عهدة وزير محترم كشور است. در انتخابات اخير، انتخابات از ساعت هشت صبح روز جمعه 22 خرداد ماه آغاز شد و طبق مادة فوق‌الذكر در ساعت هجده (18) وقت قانوني آن به پايان رسيد. پس‌ از آن و در پي مشاهدة حضور گسترده و چشمگير مردم، وزير كشور در چهار مرحله پياپي انتخابات را تا ساعت 22 تمديد نمود. مع‌الوصف‌ در‌ساعات پاياني ‌اخذ‌ ‌رأي ستاد انتخابات وزارت‌كشور طي اطلاعيه‌اي اعلام داشت تا زماني‌كه رأي دهنده‌اي در مقابل شعب اخذ رأي حاضر است، افراد به داخل شعبه هدايت شده و نسبت به اخذ رأي از ايشان اقدام‌گردد. بر اين اساس و به استناد گزارش‌هاي معتبر، تمام شعب اخذ رأي تا هنگام حضور افراد رأي دهنده فعال بوده و هيچ شعبه¬اي در سراسر كشور نبوده است كه به رغم حضور افراد از اخذ رأي خودداري نموده و درب شعبه بسته شده باشد. قابل توجه اينكه برخي شعبه‌ها در تهران و استان گلستان تا ساعات 30/1 و حدود 2 بامداد نيز مشغول اخذ رأي بوده‌اند. (پيوست‌هاي شماره 51 و 52)
ذكر اين نكته ضروري است چنانچه پس از اتمام ساعت اخذ رأي و زمان تمديد شده و در هنگامي‌كه رأي دهنده¬اي در شعبه حضور ندارد، عوامل اجرايي مي‌توانند اقدام به ‌گشودن صندوق رأي نموده و شمارش آراء را آغاز نمايند. بديهي است در اين شرايط چنانچه فرد يا افرادي جهت رأي دادن به محل شعبه مراجعه نمايند، اخذ رأي از ايشان ممنوع بوده و خلاف قانون مي¬باشد. پس از بررسي¬هاي به عمل آمده معلوم شد اغلب گزارش‌هاي ارسالي مبني بر عدم اقدام شعب به اخذ رأي، مربوط به اين زمان بوده كه عدم اخذ رأي، دقيقاً منطبق با قانون بوده است.

چ) خريد و فروش آراء
از مجموع چهل و پنج هزار و ششصد و نود و دو (45692) صندوق اخذ رأي در سراسر‌كشور در روز 22 خرداد، تعداد ده (10) مورد گزارش مبني بر خريد و فروش آرا از سوي ستاد نامزدهاي محترم به شوراي نگهبان واصل شد. سه (3) مورد از اين گزارش‌ها از ستاد آقاي محسن رضايي، سه (3) مورد از ستاد آقاي كروبي و چهار (4) مورد از ستاد آقاي ميرحسين موسوي ارائه شده است. قبل از بررسي صحت و سقم موضوع مي¬توان به تأثير مجموعاً ده (10) مورد گزارش از مجموع قريب به چهل ميليون رأي مأخوذه توجه نمود. مع‌الوصف شوراي نگهبان براساس وظيفه ذاتي خود و بدون توجه به تأثير ناچيز اين تعداد تخلف در سلامت انتخابات، نسبت به بررسي بدون اغماض و قاطع تمامي گزارش‌ها اقدام نمود كه در سراسر كشور حتي يك سند براي اثبات اين ادعا ارائه نشد و به نظر مي¬رسد طرح چنين ادعايي خصوصاً آنگونه كه درگزارش ستاد يكي از نامزدها آمده مبني بر اينكه رأي مردم در قبال پنج هزار (5000) تومان خريداري مي¬شود، صرف نظر از نادرستي آن، متضمن توهين به شعور و آگاهي رأي‌دهندگان است.

ح‌)انتقال صندوق به محل ديگر
در روز اخذ رأي، يازده (11) گزارش از مجموع چهل و پنج هزار و ششصد و نود و دو (45692) صندوق اخذ رأي به شوراي نگهبان ارسال شد كه در آنها ادعا شده بود تعدادي صندوق اخذ رأي از محل خود خارج شده است. از اين گزارش‌ها يك (1) مورد توسط ستاد آقاي محسن رضايي سه (3) مورد توسط ستاد آقاي‌كروبي و هفت (7) مورد هم توسط ستاد آقاي ميرحسين موسوي به شوراي نگهبان ارسال شده است. در هر مورد شوراي نگهبان نسبت به پيگيري دقيق و موشكافانه گزارش‌هاي ارسالي اقدام نمودكه نتيجه آن، عدم صحت گزارش‌هاي مذكور مي¬باشد. صرف نظر از بررسي¬هاي فوق‌الذكر اساساً در روز اخذ رأي در كنار ازدحام بيش از حد مردم در شعب اخذ رأي با حضور ناظران شوراي نگهبان و نيز حضور نمايندگان نامزدها، اساساً امكان چنين اقدامي وجود نداشته و طرح و القاء چنين شبهاتي از سر بي‌توجهي به فضاي پرشور انتخابات و حضور انبوه مردم مشتاق و نيز تركيب افراد حاضر در شعب اخذ رأي مي¬¬باشد.

خ‌)تبليغ در روز اخذ رأي به نفع كانديدايي خاص
شكايت از تبليغ غيرقانوني در روز اخذ رأي نيز از جمله مواردي است كه نامزدها در شكايت‌هاي تقديمي خود به آن پرداخته‌اند. در اين خصوص شصت و هفت (67) گزارش بيانگر تخلف تبليغاتي در شعبات اخذ رأي در سراسر كشور مي¬باشد. بخش قابل توجهي از اين گزارش‌ها به گونه¬اي‌ است كه با فرض قبول ارتكاب احتمالي آن در محدوده برخي از شعب اخذ رأي، نمي توان آن را از مصاديقِ تخلفات انتخاباتي وزارت كشور بعنوان مسئول برگزاري انتخابات دانست. مثلاً گزارش‌هاي مختلفي از ستاد تبليغاتي آقايان مهدي كروبي و ميرحسين موسوي واصل شدكه در آنها به عبور‌خودرو با عكس كانديدايي خاص اشاره و حتي شماره خودروي مورد نظر هم ارسال شده است. بديهي است كه اين تخلف و موارد مشابه بسياري كه درگزارش‌ها آمده در زمرة تخلفات مرجع برگزاركنندة انتخابات نمي‌باشد. با اين وجود براساس همين گزارش‌ها چنانچه تبليغات انتخاباتي له يا عليه نامزدها در محدوده شعبه‌اي صورت مي¬گرفته شوراي نگهبان از طريق نمايندگان حاضر در شعبه و با كمك نيروهاي انتظامي مستقر در محل با پيگيري اكيد و مؤثر نسبت به رفع تخلف گزارش شده اقدام مي‌نمود.

د‌)استفاده از امكانات دولتي
اگر چه اين شكايت نيز همانند بسياري از شكايت‌هاي ديگر، فاقد مستندات كافي است و معلوم نيست دقيقاً منظور از استفاده از امكانات دولتي چيست، ليكن با توجه به اينكه در برخي شكايت‌ها استفاده رئيس جمهور فعلي از هواپيماهاي دولتي مورد ايراد واقع شده است، بررسي لازم نسبت به اين موضوع به عمل آمد كه در نهايت مشخص شد در اين خصوص، مطابق با مصوبه شوراي امنيت كشور راجع به حفاظت شخصيت ها عمل شده است.

ذ‌)پلمپ صندوق‌هاي اخذ رأي بدون حضور نمايندگان نامزدها و عدم نظارت ايشان بر تجميع آراء
وفق مادة 29 قانون انتخابات رياست جمهوري، بستن و ممهور نمودن صندوق‌هاي خالي و بدون رأي بايد در حضور نمايندگان هيأت نظارت، يعني نمايندگان شوراي نگهبان صورت پذيرد. تعداد صندوق‌ها و خالي بودن آنها در صورتجلسه¬اي‌كه قبل از شروع رأي‌گيري تنظيم مي¬گردد بايد توسط ايشان گواهي شود. بديهي است به لحاظ قانوني حضور نمايندگان شوراي نگهبان و هيأت اجرايي در اين مرحله الزامي بوده و اساساً هيچ صندوقي بدون حضور ناظرين شوراي نگهبان پلمپ نمي¬شود. مع‌الوصف و به استناد قانون، نمايندگان نامزدهاي رياست جمهوري در شعب اخذ رأي، مي¬توانند حضور پيدا كنند و در تمامي مراحل انتخابات از جمله در مرحلة پلمپ صندوق‌هاي اخذ رأي حضور داشته باشند، ولي اين حضور الزامي نبوده و عدم حضور ايشان به هيچ وجه نمي¬تواند مانع پلمپ نمودن صندوق‌ها و در نتيجه تأخير در شروع اخذ رأي باشد. بر اين اساس طي تحقيقات بعمل آمده مشخص شد در بسياري از شعب اخذ رأي نمايندگان كانديداها علي رغم علم و اطلاع قبلي، پس از گذشت يك يا چند ساعت از شروع اخذ رأي در محل اخذ رأي حاضر و به انجام وظايف خود پرداخته‌اند.
بديهي است در چنين شرايطي، نمي¬توان انتخابات را بدليل عدم حضور آنان متوقف نمود و مردم را تا زمان آمدن نماينده مورد نظر به انتظار گذاشت. ثانياً اين تخلف، در صورت وقوع، در ساعات آغازين اخذ رأي رخ داده و طبيعي است كه‌گزارش آن نيز مي¬بايست در كنار ده¬ها گزارش ديگر ستاد انتخاباتي نامزدها، به شوراي نگهبان ارسال مي‌شد. نامزدهاي محترم حتي يك گزارش از مجموع چهل و پنج هزار و ششصد و نود و دو (45692) صندوق اخذ رأي ارائه ننموده¬اندكه حاكي از ممانعت از حضور ايشان در هنگام پلمپ صندوق ها باشد. منطق، حكم مي¬كند وقتي ستاد انتخاباتي هر دو نامزد محترم موارد متعددي از عبور خودروها با عكس نامزد خاص را با ذكر شمارة آن خودرو به شوراي نگهبان اعلام مي¬نمايند، از كنار اين موضوع مهم عبور نكرده و گزارش دقيقي در خصوص آن به شورا ارائه دهند. همانگونه كه ذكر شد به گواهي شكايت‌ها و اسناد موجود- كه عنداللزوم در اختيار رسانه¬ها قرار خواهد گرفت- حتي يك موردگزارش در اين خصوص ديده نمي¬شود، حال آنكه هر دو نامزد محترم در تاريخ 25/3/88 يعني سه (3) روز پس از برگزاري انتخابات در اين خصوص به تقديم شكايت و اعتراض مبادرت مي نمايند. البته در همين نامه¬ها نيز حتي از نام يك شعبه اخذ رأي كه از حضور نماينده ايشان در هنگام پلمپ صندوق جلوگيري شده باشد ذكري به ميان نياورده اند. طرح موضوعات كلي و اتكا به شنيده‌ها و حدسيات، تنها قرائن و امارات در تقديم اين بخش از شكايت نامزدها مي باشد.

ر‌)عدم حضور يا نظارت نمايندگان نامزدها در زمان تجميع آراء
به موجب ماده واحده مصوب30/5/1379 مجلس شوراي اسلامي كه حضور نمايندگان نامزدهاي رياست جمهوري در شعب اخذ رأي را مجاز مي‌شمارد دو نامزد محترم با استقرار پنجاه و چهار هزار و يكصد و هشتاد و دو (54182) نماينده در شعب اخذ رأي، فرمانداري‌ها و مراكز تجميع آراء بر تمامي مراحل اخذ رأي نظارت مي نمودند.گواه اين امر بيش از يكصد (100) نامه نمايندگان نامزدها به شوراي نگهبان در حوزه¬هاي انتخابيه و شهرهاي مختلفي است كه هر يك در برگيرنده ده‌ها و صدها شعبه اخذ رأي است و همگي حاكي از ابراز رضايت نمايندگان نامزدها از برگزاري با شكوه انتخابات و تأكيد و تشكر از سلامت انتخابات است. متن تمامي نامه¬هاي فوق‌الذكر در شوراي نگهبان موجود است كه عنداللزوم در اختيار رسانه¬ها قرار خواهد گرفت. در ستاد مركزي انتخابات كشور و هيأت مركزي نظارت بر انتخابات نيز نمايندگان محترم نامزدها حاضر و ناظر بر تمام مراحل تجميع و اعلام نتايج بوده‌ و بسياري از آنها در ساعت 6 صبح روز شنبه 23/3/88 محل مأموريت خود را ترك نمودند. از اين رو شائبه و شبهه عدم حضور نمايندگان نامزدها در مرحلة تجميع آراء با وجود مستندات متقن و غيرقابل انكار، ادعايي غيرواقعي است. مع‌الوصف و به رغم وجود دلايل متقن، شوراي نگهبان براي رفع شبهه‌ها و تنوير افكار عمومي،كراراً از نامزدهاي محترم درخواست نمود چنانچه نمونه¬اي و يا حتي قرينه¬اي حاكي از اختلاف آراء شمارش شده با آراء تجميع شده در حوزه¬اي سراغ دارند به شوراي نگهبان ارائه نمايند. با وجود تمديد زمان بررسي شكايت‌ها براساس حكم مقام معظم رهبري (مدظله‌العالي) و پيگيري‌هاي مكرر اين شورا هيچ گزارشي در اين خصوص ارائه نشد. در عين حال در بازشماري آراء حوزه¬هاي انتخابيه استان¬هاي اصفهان، فارس، خوزستان و كرمانشاه كه به تقاضاي آقاي محسن رضايي انجام شد و نيز در بازشماري آراء ساير مناطق كشوركه به ابتكار شوراي نگهبان و به منظور رفع هرگونه ترديد در سلامت انتخابات صورت گرفت،‌ مغايرتي محسوس بين آراء شمارش شده و آراء اعلام شده در مرحله تجميع ملاحظه نشد.

ز‌)حضور بيش از صد درصد واجدين شرايط در برخي حوزه¬هاي انتخابيه
ترديدي نيست يكي از آرزوهاي هر نظام سياسي، مشاركت حداكثري مردم در انتخابات است. اين مهم در حماسة پرشور و جاويد رفراندوم جمهوري اسلامي با مشاركت 2/98 درصد مردم غيرتمند ايران اسلامي محقق شد و جهانيان شاهد اتحاد و اعتقاد قلبي مردم ايران به نظام جمهوري اسلامي بودند. مشاركت 85 درصدي مردم سرافراز ايران، در دهمين دورة انتخابات رياست جمهوري، آن هم پس از گذشت سي سال از تاسيس نظام اسلامي نشانه عمق پيوند و رابطه مستحكم مردم با نظام و يادآور حماسه جاويد رفراندوم جمهوري اسلامي است. متأسفانه اين مهم كه به حق يكي از بزرگترين دستاوردهاي انقلاب اسلامي است مورد بي‌مهري و حتي تخريب برخي افراد قرار گرفت، به نحوي كه اين حجم وسيع و گسترده از ميزان مشاركت 85 درصدي مردم را بر نتافته و آن را نشانه تخلف و يا تقلب در انتخابات قلمداد نموده و به انحاء مختلف به تضعيف آن پرداختند. علي‌رغم فضاسازي¬هاي گسترده و مسموم كه در روزهاي اخير نسبت به اين موضوع در داخل و خارج كشور صورت گرفته، خاطر مردم عزيز را مستحضر مي¬دارد هيچ يك از نامزدهاي محترم يا نمايندگان ايشان، حتي يك برگ شكايت كتبي در اين خصوص به شوراي نگهبان تسليم ننموده¬اند و اساساً اين موضوع جزء شكايت‌هاي ايشان قلمداد نمي‌گردد. با اين حال با عنايت به فضاسازي¬هاي غيرمنصفانه اخير، شوراي نگهبان برخود فرض مي¬داند نتيجه بررسي اين شبهه‌ها را نيز به اطلاع عموم برساند. در اين راستا در ابتداي طرح اين موضوع در جامعه، از رؤساي محترم سازمان ثبت احوال و مركز آمار كشور دعوت و در خصوص آمار واجدين شرايط از ايشان سؤال شد و متعاقباً ضمن بررسي گسترده موضوع و مقايسه تطبيقي نتايج اعلامي با نتايج انتخابات دورة نهم رياست جمهوري، نتايجي به شرح ذيل حاصل گرديد:
1) آمار واجدين شرايط
پس از جلسة رؤساي محترم سازمانهاي آمار و ثبت احوال، مشخص شد معيار اعلامي شركت كنندگان در انتخابات در برخي حوزه¬هاي انتخابيه بعضاً آخرين سرشماري نفوس در سال 1385 و در مواردي آمار واجدين شرايط اعلامي در انتخابات دورة نهم رياست جمهوري است. همچنين براساس اظهار مأمورين سازمان ثبت احوال، مدارك آن سازمان در اعلام آمار افراد هر منطقه شناسنامه¬هاي صادره در آن محل مي¬باشد. بديهي است صدور شناسنامه ملازمه¬اي با حضور افراد در همان محل نداشته و افراد آزادند در هر محلي سكني گزينند. علاوه بر آن تغييرات به عمل آمده ظرف سنوات اخير در تقسيمات كشوري كه اغلب جابجايي جمعيت‌ها را به همراه دارد در كنار سفرهاي تفريحي و ايرانگردي شهروندان در واپسين روزهاي فصل بهار از جمله دلايل بروز نوسانات در كاهش و افزايش نصاب آراء در برخي حوزه هاي انتخابيه مي باشد. معترضين با ناديده گرفتن اين شاخص‌ها كم يا زياد شدن تعداد واجدين شرايط حضور در پاي برخي صندوق‌ها را دليل بر تقلب و دستكاري در صندوق‌ها دانسته‌اند.

2)امكان تفكيك در تقسيمات كشوري و عدم امكان تفكيك جمعيتي
در بسياري از استان‌هاي كشور و بخصوص در حاشيه شهرهاي بزرگ، مناطق و شهرهايي وجود دارند كه به لحاظ تقسيمات كشوري، مناطقي مستقل به شمار آمده، در نظام سياسي كشور داراي هويتي مستقل بوده و به لحاظ جغرافيايي نيز امكان ترسيم نقشه¬اي مشخص و ممتاز از شهرهاي مجاور آن وجود دارد. اما در همين مناطق امكان تقسيم جمعيتي وجود نداشته و بخش زيادي از جمعيت شهر اصلي در شهرهاي مناطق مجاور سكونت دارند، بدون اينكه جزء آمار آن به حساب بيايند. نمونة بارز اين امر شميرانات در شمال تهران و شهر ري در جنوب تهران است كه پذيرندة بخش زيادي از جمعيت ميليوني تهران هستند. ترديدي نيست كه بخش زيادي از جمعيت تهران كه در مناطق 1 و 3 زندگي مي¬كنند، بدون اينكه در زمرة واجدين شرايط شميرانات باشند، رأي خود را در آن منطقه به صندوق مي‌ريزند. همچنين ساكنين منطقه 20 تهران نيز ‌كه علي‌الظاهر تهراني هستند رأي‌شان در حوزه شهر ري اخذ مي‌شود. بي‌ترديد در بسياري از نقاط كشور نيز چنين وضعيتي وجود دارد و هركس با اندك بررسي مي¬تواند به عدم امكان تفكيك جمعيتي بر اساس تقسيمات كشوري در اين مناطق پي ببرد.

3)حوزه انتخابيه¬اي به نام ايران
در انتخابات رياست جمهوري چون قرار است از سراسر كشور يك نفر برگزيده شود كل كشور يك حوزه انتخابيه تلقي مي¬شود. بنابراين مهم اين است كه كل آراء رأي‌دهندگان در سراسر كشور از آماركل واجدين شرايط بيشتر نباشد. در اين دوره از انتخابات نيز 85 درصد از كل واجدين شرايط در انتخابات شركت نمودند. هرچند اين عدد پس از رفراندوم جمهوري اسلامي پرافتخارترين ركورد انتخاباتي كشور است، مع‌الوصف تا حضور صد درصدي مردم 15 درصد فاصله دارد.

4)سيال بودن جمعيت
در انتخابات رياست جمهوري، هيچ منعي براي حضور هر يك از آحاد جامعه در هر يك از شعب اخذ رأي در سراسر كشور و حتي خارج از كشور وجود ندارد، به نحوي كه اگر تمام واجدين شرايط رأي دادن در يك محل جمع شوند و بخواهند رأي خود را به صندوق بيندازند،‌ منع قانوني وجود ندارد. تنها موردي كه جابجايي جمعيتي رأي‌دهندگان آن بر اساس صراحت قانون ممنوع است مرحلة دوم انتخابات مجلس شوراي اسلامي، خبرگان رهبري يا شوراها است كه در آنجا افرادي كه در مرحله اول انتخابات در حوزه¬اي شركت كرده¬اند صرفاً مي¬توانند در مرحلة دوم در همان حوزه رأي بدهند. در انتخابات رياست جمهوري كه قرار است از همة كشور يك نفر برگزيده شود، جابجايي جمعيت، مجاز و عاري از منع قانوني است.

5)عوامل جابجايي جمعيت
هرچندكه به دلايل‌ ذكر شده، جابجايي جمعيت رأي‌دهندگان در انتخابات رياست جمهوري به لحاظ قانوني منعي ندارد، اما در تشريح علل اين جابجايي موارد مختلفي قابل ذكر است كه برخي از آنها عبارتند از:
1/5) حضور در مناطق ييلاقي و خوش آب و هوا در پايان هفته: امري كه براي همة مردم تجربه¬اي ملموس بوده و قطعاً هر يك از آحاد مردم خاطره¬اي از آن دارند؛ مانند حضور مردم تهران در شهر دماوند و يا مردم خراسان در طرقبه و چناران.

2/5) جمعيت دانشجويي: بسياري از شهرها به دليل دربرگرفتن چندين واحد دانشگاهي (اعم از دولتي، آزاد، غير انتفاعي، پيام نور و ...) جمعيت قابل توجهي دانشجو را در خود جاي داده¬اندكه طبعاً بخش زيادي از اين جمعيت غير بومي بوده و در شمار واجدين شرايط آن شهر قلمداد نمي¬شوند.
3/5) جمعيت نظامي: شهرهاي مختلفي در كشور، به دلايل مختلف نظامي و امنيتي كانون استقرار نيروهاي نظامي و انتظامي، اعم از كادر و وظيفه مي¬باشند. معمولاً بخش قابل توجهي از اين نيروها غيربومي بوده و طبعاً جزء واجدين شرايط رأي دادن آن منطقه قلمداد نمي¬شوند.

4/5) جمعيت كارگري: بسياري از شهرها در مجاورت قطب‌هاي صنعتي يا كشاورزي كشور قرار دارند، به گونه¬اي كه اين شهرها پذيرندة نيروي كار از سراسر كشور بوده و به نوعي استراحتگاه نيروي كار مي‌باشند. جمعيت اين شهرها بطور متناوب در نوسان بوده و حتي براساس برخي آمارهاي معتبر، جمعيت آنها در روز و در شب به دليل آمد و شد به محل كارشان تفاوت محسوس و قابل توجهي دارد.


6)سابقة موضوع
در تأييد مطالب فوق‌ كافيست به آمار شركت كنندگان در انتخابات قبل توجه شود تا طبيعي و منطقي بودن اين امر آشكار شود. بعنوان نمونه¬اي نزديك، ‌آمار انتخابات دوره نهم رياست جمهوري، حاكيست كه درحوزه¬هاي بسياري شمار شركت كنندگان در انتخابات به مراتب بيش از واجدين شرايط آن محل بوده است كه نمونه¬اي از آن شميرانات است با حدود 800 درصد مشاركت، يعني 8 برابر بيش از تعداد واجدين شرايط. ملاحظه اين آمار نشان دهندة اين است كه اين موضوع به دلايل فوق‌الذكر، امري معمول و بلكه اجتناب ناپذير است.
با عنايت به همة موارد فوق بر هر صاحب عقل سليمي معلوم مي¬شود كه اين موضوع اساساً نمي¬تواند بعنوان يك تخلف انتخاباتي قلمداد شده و به بهانة آن مشاركت افتخار آفرين مردم ايران را زير سؤال برد. البته جاي تأسف است كه اين شبهه از سوي كساني در سطح جامعه مطرح و گسترده مي¬شود كه بعضاً خود برگزار كنندة انتخابات در كشور بوده و به خوبي با اين مسائل آشنا هستند و همين موضوع در دورة خود ايشان رخ داده و در عين حال با ناديده گرفتن حضور پرشور و گستردة مردم، اين موضوع مسلّم و روشن را بعنوان مستمسك خود در امر تخلف انتخاباتي مطرح مي¬نمايند.

2)شكايات مستقل هر يك از نامزدها
علاوه بر شكايت‌هاي مشترك فوق‌الذكر، شكايت‌هاي ديگري نيز بصورت مستقل توسط هر يك از نامزدهاي محترم عنوان شد كه بدين شرح است:
الف) شكايت‌هاي اختصاصي آقاي كروبي
1ـ قطع سيستم پيامك تلفن همراه در روز انتخابات
آقاي كروبي در نامه 25/3/88 خود، قطع سيستم پيامك را از جمله تخلفات روز رأي‌گيري دانسته و با استناد به‌ آن، ابطال انتخابات‌ كل كشور را خواستار شده¬اند. در اين خصوص توجه به اين نكته ضروري است كه قطع سيستم پيامك تأثيري در روند سلامت انتخابات يعني حضور و رأي دادن مردم ندارد،گواه اين امر حضور آگاهانة چهل ميليوني مردم در انتخابات به رغم قطع سيستم پيامك است. علاوه آنكه اين ايراد از اساس ارتباطي به موضوع انتخابات ندارد و در انتخابات ادوار گذشته فقدان سيستم پيامك موجبي براي تخلف در امر انتخابات تلقي نشده است.

2ـ فعاليت اداره ثبت احوال در روز جمعه
رئيس ستاد آقاي كروبي در تاريخ 25/3/88 طي نامه شماره 6014 به تعدادي از تخلفات انتخاباتي در روز 22 خرداد اشاره نمودكه بخش عمدة آنها در قسمت شكايت‌هاي مشترك پاسخ داده شد. از جمله موارد ذكر شده در اين نامه بعنوان تخلف انتخاباتي و دليل بر لزوم ابطال انتخابات كل كشور، فعاليت اداره ثبت احوال شهر ديواندره در روز رأي‌گيري است. در اين خصوص به اين توضيح اكتفا مي¬شود كه براساس رويه معمول در تمامي انتخاباتهاي قبلي و بمنظور ايجاد تسهيلات بيشتر براي كساني كه قصد عكس‌دار نمودن شناسنامه خود را دارند و يا متقاضي دريافت شناسنامه المثنّي هستند، سازمان ثبت احوال كشور به تمامي واحدهاي تابعه خود دستور فعاليت تمام‌وقت و بدون تعطيلي صادر مي‌نمايد. از اين رو اصل اين امر قانوني و براساس وظيفة ذاتي ثبت احوال و بمنظور تسهيل شركت و حضور گسترده‌تر مردم در انتخابات است. صرف نظر از اين امر، اساساً فعاليت يك اداره تحت هر عنوان در روز انتخابات در شهر ديواندره دليلي بر تخلف انتخاباتي تلقي نمي¬شود تا بتوان به استناد آن ابطال انتخابات كل كشور را تقاضا نمود.

ب) شكايت اختصاصي آقاي مير حسين موسوي
تعداد صندوق‌هاي سيار: بر اساس ماده 50 قانون انتخابات رياست جمهوري، تشكيل شُعَب سيار اخذ رأي در مراكز بخش، شهرستان و نيز مناطق صعب‌العبور جزء اختيارات هيأت اجرايي است و اين امر در تمامي انتخابات قبلي نيز وجود داشته است. بخشي از صندوق‌هاي سيار در مناطق دور افتاده و صعب‌العبور بكارگرفته مي¬شود اما بخش قابل توجه اين صندوق‌ها هميشه در شهرها و در اماكني مثل پادگان‌ها، زندان‌ها، بيمارستان‌ها و ... مورد استفاده قرار مي¬گيرد. افزون بر اين، تعدادي از صندوق‌هاي سيار بعنوان كمك به حوزه¬هاي اخذ رأي كه با تراكم جمعيت ناشي از استقبال رأي‌دهندگان مواجه است، اعزام مي¬شوند. اين موضوع امري قانوني است كه قانون‌گذار در مادة 50 قانون انتخابات بدان تصريح نموده است. براساس همين قانون ضروري است كه شوراي نگهبان در خصوص تمامي صندوق‌هاي سيار اظهارنظر نموده و موافقت خود را با اعزام نمايندة ناظر اعلام دارد. متأسفانه اين موضوع ساده كه از جمله نُصوص مصرَّح در قانون انتخابات است به هر دليلي مورد توجه قرار نگرفته و استفاده از صندوق‌هاي سيار در شهرها و يا نزديك صندوق‌هاي ثابت را جزء تخلفات قلمداد نموده¬اند، حال آنكه به دليل پيش گفته، اين موضوع نه تنها تخلف نيست بلكه تكليفي قانوني براي مجريان انتخابات است.

ج) شكايت اختصاصي آقاي محسن رضائي
در ابتدا لازم است در خصوص شكايت و نيز انصراف آقاي محسن رضايي از پيگيري شكايت‌هاي مطروحه مطالبي به استحضار مردم شريف ايران برسد:
آقاي محسن رضايي پس از برگزاري انتخابات با ارسال سه نامه، شكايت‌هايي را از روند برگزاري انتخابات دهمين دورة رياست جمهوري به شوراي نگهبان ارائه نمود. دو مورد از اين شكايت‌ها در فرجة سه روزه قانوني و يك مورد پس از انقضاء مهلت واصل شد. همچنين ايشان در روز شنبه30 /3/88 با حضور در شوراي نگهبان تقاضاي بازشماري ده درصد (10%) آراء تمامي مراكز استان و نيز برخي شهرهاي مورد نظر خود را نمودندكه اين تقاضا بلافاصله مورد موافقت شوراي نگهبان قرار گرفت و مقرر شد آقاي محسن رضائي نمايندگان خود را جهت بازشماري معرفي نمايند. هرچند اين مهم با تأخير و كندي صورت پذيرفت اما در هر مرحله و به محض معرفي نماينده آقاي محسن رضائي، بازشماري در حوزه مورد نظر آغاز شد. مجموعاً آراء حوزه¬هاي اصفهان، كرمانشاه، خوزستان و فارس با حضور نمايندگان آقاي محسن رضائي، اعضاء هيأت اجرايي و ناظرين شوراي نگهبان بازشماري شد.(پيوست‌هاي شماره53 و54)
پس از پايان بازشماري آراء و عدم وجود مغايرت محسوس بين آراء اعلامي و نتايج بازشماري، آقاي‌محسن ‌رضايي در تاريخ2/4/88 با ارسال نامة شماره01332/م انصراف خود از پيگيري شكايت‌هاي مطروحه را اعلام نمود.
لذا در اين گزارش صرفاً به تعداد شكايت‌ها و گزارش‌هاي واصله از ستاد ايشان اشاره شده و نظر به انصراف ايشان، از شرح و پاسخ آن خودداري مي¬شود.

نظر نهايي شوراي نگهبان در مورد نتيجه كلي و نهايي دهمين دوره انتخابات رياست جمهوري، مورخ جمعه 22/3/1388، بدينوسيله اعلام مي‌نمايد پس از آگهي عمومي اعلام شكايت‌ها و اعتراض‌ها نسبت به روند رأي‌گيري و برگزاري انتخابات، طبق ماده 80 قانون انتخابات رياست جمهوري علاوه بر مهلت قانوني دريافت شكايت‌ها، در دوره تمديد پنج روزه نيز نسبت به دريافت شكايت‌ها اقدام و متعاقب بررسي‌ها و رسيدگي‌هاي دقيق و همه‌جانبه، از آنجا كه بخش عمده‌اي از موارد اعلامي از مصاديق تخلف يا تقلب انتخاباتي خارج و بعضاً تخلفات مختصري بوده كه وقوع آن در اغلب انتخابات مشهود و غيرقابل اعتناء است، سرانجام شوراي نگهبان با بررسي موضوع در جلسات عديده و با وارد ندانستن شكايت‌ها و اعتراض‌ها، صحت انتخابات دهمين دوره رياست جمهوري را طبق ماده 79 قانون انتخابات رياست جمهوري مورد تاييد قرار داد.

شوراي نگهبان فرصت را مغتنم شمرده ضمن تكريم حضور حماسي و فراگير مردم در برگزاري شكوهمند دهمين دوره انتخابات رياست جمهوري كه با تجلي و ظهور جمهوريت نظام در كنار اسلاميت آن، برگ زريني در تاريخ مردم سالاري دينيِ ايران اسلامي از خود بجا گذاشت، بر خود فرض مي‌داند از تلاش همه جانبه وزارت محترم كشور، عوامل اجرايي، همچنين هيات‌هاي نظارت و رسانه‌هاي گروهي و بويژه از نامزدهاي محترم كه با حضور خود گرمي و رونق عرصه رقابت را فراهم آورده‌اند قدرداني نمايد.
بِمَنِّهِ و كَرَمِهِ، ان‌شاءالله
گفتني است، اين گزارش 90 صحفه پيوست شامل مكاتبات شوراي نگهبان با نهاد اجرايي انتخابات و نيز مكاتبات كانديداهاي معترض است كه فايل آن از طريق پايگاه اطلاع رساني شوراي نگهبان قابل دريافت است.

خبرگزاري فارس: سخنگوي سازمان هواپيمايي كشوري اسامي كامل كشته‌شدگان هواپيماي توپولف شركت هواپيمايي كاسپين كه پيش‌ازظهر امروز در نزديكي شهرستان قزوين دچار سانحه شد را اعلام كرد.

‌رضاجعفرزاده سخنگوي سازمان هواپيمايي در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادي باشگاه خبري فارس «توانا»، اظهار داشت: اسامي كامل كشته‌شدگان هواپيماي توپولف سقوط كرده در 12 كيلومتري جنوب قزوين بين منطقه فارسيان و جنت آباد در بخش مركزي قزوين، به شرح ذيل است:

 
1- آشوت نرسيسيان
2- آهادي نياقي
3- سيد فرهاد نياوراني
4- سعيد رسولي
5- مريم علايي
6- س. علوي شيرخو
7- احمد علي محمدي
8- آرش علي محمدي
9- علي اكبر علي محمدي
10- كاوه علي محمدي
11- منيژه عليرضايي
12- مژده عليرضايي
13- آناهيتا اميني علوي
14- علي اميري
15- نانا آنتاشيان
16- ادوين آسادوريان
17- آرشاوير آواكيان
18- آزاد آوانسيان
19- مصيب عزيزالهي
20- انوش بابوميان
21- يحيي باقرپور
22- علي بهرامي
23- حسين بنا
24- مهدي برفروشان
25- س. بهشتي نژاد
26- آنا بوغوسيان
27- رويا بهلولي
28- لئون داويديان (نماينده ارامنه در مجلس ششم شوراي اسلامي)
29- وحيدرضا دهقاني‌نيا
30- مارتيك دراوانسيان
31- وحيد ابراهيمي دولو
32- داريوش احيا
33- نائيري استپانيان
34- شوغر استپانيان
35- جمشيد فلامرزپور
36- مرتضي فلاح‌زاده
37- رشيد فرج‌زاده
38- محسن فضايلي
39- ملين گارانيان
40- خانم ف. غفوري سياه
41- علي قضاوتي
42- ندا غلامحسيني
43- حسن قلوبي
44- هاسماك قلويان هافت
45- كارابد بوكاسيان
46- چكادوا سيوي
47- عباس نيك نام
48- ناتلا نيكونوا
49- محسن نوروزپور
50- ناصر نصرتي
51- ابراهيم پيدارسي
52- حماسپور پولادي قلعه
53- عليرضا پورقرباني
54- خانم م. پورمقدم
55- آقاي و. رفيعي منصور
56- مهدي ريحاني
57- مصطفي صباغي
58- شهنام صبوري
59- داوود سالاريان
60- آرين صالحي
61- سعيد صالحي
62- ف. سمرقندي
63- ز. سمرقندي
64- محمد حسين ثنايي
65- آرمن ساركسيان
66- واوه ساركسيان
67- آرمن سركيسيان
68- آقاي س. سيدعلي‌پور
69- معصومه شادخو
70- يوريك شهبازيان
71- خانم شاهمراديان
72- خاچاتور سيمونيان
73- خاچيكي
74- آرا سيرويان
75- امين سليماني فر
76- علي سلطان محمدي
77- زرمينه سوكتازيان
78- وارتانوش طهماسيان
79- لوسيك تارمينيان
80- رامون تارويان
81- كريستين ترووانسي
82- آناهيتا ترووانسي
83- ناصر تيموري
84- تاده تيماش
85- سياوش وطن‌پرست
86- يعقوبيان
87- ر. يعقوبيان
89- عبدالرضا يميني
90- رضا يوسفي
91- آلا زارعان
92- حسام زارعان
93- ترلان زارعان
94- آقاي م. ظريف محمود
95- آقاي الف. زبردست
96- ايمان زيني‌وند
97- آرتور گريگوريان
98- محمد حدادي
99- آرين هاديخان
100- م. ر هاديخان
101- غلامرضا حق‌پرست
102- اسدالله حق‌پرست
103 -حسن حسن‌زاده
104- پلوريك هايروپتو
105- سيد مهدي حسيني
106- محمد ايزدجو
107- جواد جعفري
108- يعقوب جعفري
109- مجيد جلالي
110- وحيد جوانبخش
111- حميد جوانبخش
112- سيد محمد جزايري
113- سيد شايان جزايري
114- سيد رهام جزايري
115- حميد رضا كاكاوندي
116- تاليان كاراتيپان
117- ناديا كريمي
118- نيلوفر كريمي
119- نيما كريمي
120- حسين كريمي
121- س. كاشاني قره
122- احمد كرماني
123- امين خباز كار
124- ادوارد خاچيك
125- حسن خوانين‌زاده
126- علي خيرات ايرون
127- احمدرضا خرادي
128-هما خونگرم‌خو
129- عليرضا لشگري
130- رويا لطفي‌فرد
131- آقاي الف محمودي‌زاده
132- نايري مايليان
133- آرشاوير ماناسريان
134- كارين مارگاريان
135- ماسيس ماتيان كونارا
136 - آني ملكوماكار
137 - آرين ملكوماكار
138 - مقداد معلمي
139- علي محدث
140 - آقاي ح. محمدي
141 - غلامرضا محمدي
142 - فاطمه محمد صفا
143 - بابك مختاري
144 - آقاي ت. مراديان حاجي
145 - آقاي م. مظفري
146 - نازيلا نعيم
147 - صادق نجفي لاهيجي
148 - آلوارد ناواسارتيان
149 - علي نظري شكيب
150 - حميد رضا عبدالله‌زاده
151- آرام احمدي نوره
152 - قاسم اكبري
153 - آنت آژنگ
اين گزارش حاكي بر اساس اطلاعات كسب شده توسط خبرنگار فارس، خلبان هواپيماي توپولف 7908 شركت كاسپين، كاپيتان "شير اكبري " بوده است.
اين گزارش حاكي است ليست اسامي مهمانداران اين هواپيما به شرح زير است:
1- قائم مقامي
2- ملك نژاد
3- فرهادي
4- جواني‌

خبرگزاري فارس: رئيس كارگروه بررسي سانحه سقوط هواپيماي كاسپين گفت: تعداد 161 مسافر اين پرواز ايراني بوده‌اند و تا كنون دو جعبه‌سياه از سه جعبه سياه اين هواپيما‌ يافته شده است.

احمد مجيدي رئيس كارگروه ويژه بررسي سانحه سقوط هواپيماي كاسپين در گفت‌وگو با خبرنگار باشگاه خبري فارس«توانا»، تصريح كرد: اين هواپيما پرواز خود را در ساعت 11:33 ‌روز چهارشنبه از فرودگاه امام خميني (ره) آغاز كرده بود كه در 75 مايلي فرودگاه امام خميني، در ساعت 11:50 دقيقه از صفحه رادار محو شد و اين در حالي است كه تا آن زمان تحت پوشش سه سيستم رادار بوده است.
وي تأكيد كرد: خلبان پرواز در آخرين مكالمات خود با فرودگاه اعلام كرده بود كه پرواز بدون هيچ مشكلي انجام شده است و با كادر رادار فرودگاه خداحافظي كرده بود.


*161 مسافر پرواز 7908 كاسپين ايراني بوده‌اند

مجيدي تصريح كرد: طبق آخرين اخبار از 168 نفر مسافر اين هواپيما، هفت نفر از آنها تبعه كشور‌هاي خارجي و بقيه مسافران تبعه كشور ايران بوده‌اند.
مجيدي با بيان اينكه گروه پروازي (كرو) 16 نفر بوده‌اند، خاطرنشان كرد: از هفت نفر تبعه خارجي، پنج نفر تبعه كشور ارمنستان بوده‌اند كه از اين پنج نفر ، دو نفر آنها كادر فني پرواز بوده‌اند و دو نفر ديگر تبعه كشور گرجستان بوده‌اند.
مجيدي تصريح كرد: اين در حالي است كه ممكن است در يكي دو روز آينده آمار اعلام شده كشته‌شدگان تبعه ارمنستان تغيير كند، زيرا اسامي ارمني‌هايي كه در ايران زندگي مي‌كنند و تبعه ايران هستند نيز با اسامي ارامنه تبعه ارمنستان، مشابه است و ممكن است اسامي ارامنه اعلام شده، افرادي باشند كه در تبعيت ايران هستند.
وي ادامه داد: طبق آخرين اطلاعات به دست آمده از واحد كنترل گذرنامه نيروي انتظامي، از 168 نفر مسافران هواپيما، هفت نفر آنها تبعه كشور‌هاي خارجي بوده‌اند.

*تمامي قطعات اجساد جمع‌آوري و به پزشكي قانوني انتقال داده شده است

مجيدي اظهار داشت: در ساعت 12:00 ظهر روز چهارشنبه به محض قطعي شدن سقوط هواپيماي توپولوف شركت هواپيمايي كاسپين به شماره پرواز 7908، به دستور رياست جمهور و وزير راه و ترابري‌، كميته بحران در وزارت راه و ترابري و نيز در استان قزوين به عنوان محل وقوع حادثه، تشكيل شد.
رئيس كارگروه ويژه بررسي سانحه سقوط هواپيماي كاسپين، خاطرنشان كرد: كارگروه ويژه بررسي سانحه سقوط هواپيما در حال حاضر در ستاد مديريت بحران استان قزوين مستقر است.
مجيدي تصريح كرد: پس از برگزاري جلسات متعدد توسط كارگروه ويژه بررسي سانحه سقوط هواپيما با استاندار قزوين و انجام فعاليت‌هاي لازم، در حال حاضر تمامي قطعات اجساد كه به طرز وحشتناكي متلاشي شده‌اند جمع‌آوري و به پزشكي قانوني قزوين انتقال داده شده است و اين اجساد تا پنج‌شنبه به پزشكي قانوني تهران منتقل خواهند شد.

*هواپيماي كاسپين تا سال 2010 ميلادي از لحاظ سلامت فني تأييد شده بود‌

مجيدي خاطرنشان كرد: در ساعت وقوع حادثه بلافاصله كميسيون بررسي سوانح سازمان هواپيمايي كشوري كه مرجع قانوني تشخيص وقوع سانحه است، توسط بالگرد به محل حادثه در استان قزوين اعزام و در آنجا مستقر شد.
وي با بيان اينكه اين كميسيون هم‌اكنون در حال جمع‌آوري قطعات هواپيما است، تأكيد كرد: اين كميسيون با تقسيم به 11 گروه كاري، تمامي فعاليت‌هاي لازم در جهت بررسي علل سقوط هواپيما را انجام مي‌دهند.
مجيدي تأكيد كرد: هر كدام از گرو‌هاي اين كميسيون به بررسي يكي از جوانب حادثه مي‌پردازد كه بررسي سلامت كادر پرواز از 15 روز قبل از وقوع حادثه تا زمان پرواز، بررسي جعبه‌هاي سياه هواپيما، بررسي سيستم‌‌هاي الكتريكي هواپيما و از اين قبيل، از فعاليت‌هاي گرو‌ه‌هاي كميسيون مذكور است.
وي با بيان اينكه كميسيون بررسي سوانح سازمان هواپيمايي، در حال بررسي اظهارات شاهدان ماجرا است، افزود: جزئيات پرواز و تمامي مشخصات فني و ظاهري هواپيما، توسط كميسيون بررسي سوانح سازمان هواپيمايي، از 15 روز قبل از پرواز تا‌كنون بررسي شده است، ضمن آنكه جعبه‌هاي سياه هواپيما نيز توسط اين كميسيون بررسي خواهد شد.
وي با بيان اينكه تمامي چك‌هاي ايمني و استاندارد‌هاي پرواز تا قبل از پرواز هواپيما انجام شده بود، تأكيد كرد: طبق بررسي‌هاي به عمل آمده هواپيماي توپولوف شركت كاسپين تا سال 2010 ميلادي از لحاظ امنيت پرواز و سلامت فني، بررسي و تأييد شده بود.

*جعبه‌ سياه توپولوف كاسپين يافته شده است
‌
مجيدي با بيان اينكه قطعات هواپيما جمع‌آوري شده است، خاطرنشان كرد: اين هواپيما مجهز به سه دستگاه ضبط اطلاعات صوتي و تصويري (جعبه سياه) بوده است كه پس از تلاش فراوان در حال حاضر دو دستگاه آن يافته شده است كه اين دو دستگاه نيز بسيار صدمه ديده‌اند و كميسيون برسي سوانح سازمان هواپيمايي هم‌اكنون به دنبال جعبه سياه سوم است.
رئيس كارگروه ويژه بررسي سانحه سقوط هواپيماي كاسپين با بيان اينكه اين دستگاه‌ها جهت بازخواني و بازبيني به تهران منتقل خواند شد، خاطرنشان كرد: در صورت عدم توانايي بازبيني علت وقوع حادثه در دستگاه‌هاي صوت و تصوير هواپيماي توپولوف، اين دستگاه‌ها لازم است به شركت سازنده هواپيما ارجاع داده شوند تا از آن طريق، لحظات پاياني پرواز و دلايل سقوط هواپيما مشخص شود.

*تمهيدات لازم براي انتقال آخرين اطلاعات به بازماندگان انديشيده شده است

مجيدي تصريح كرد: شركت هواپيمايي كاسپين شماره تلفني را جهت پاسخ‌گويي به بازماندگان كشته شدگان اين هواپيما اعلام كرده است تا در صورت لزوم از آخرين اخبار متوفيان خود با خبر شوند.
مجيدي تأكيد كرد: تعدادي از خانواده‌هاي كشته‌شدگان عصر امروز جهت دريافت آخرين اخبار و اطلاعات در فرودگاه بين‌المللي امام خميني حاضر شده بودند كه توسط مديريت اين فرودگاه در آن مكان پذيرايي شدند و اسكان يافتند‌‌.
رئيس كارگروه ويژه بررسي سانحه سقوط هواپيماي كاسپين خاطرنشان كرد: همچنين تعدادي ديگر از خانوده‌هاي كشته شدگان در محل حادثه واقع در 12 كيلومتري جنوب قزوين بين منطقه فارسيان و جنت آباد در بخش مركزي قزوين، حاضر شدند و از نزديك عمليات جمع‌اوري اجساد را مشاهده كردند كه در حال حاضر توسط استانداري قزوين از آنها پذيرايي به عمل مي‌آيد و امكانات لازم جهت استراحت در اختيار آنها قرار گرفته است.

*تمامي بخش فني اين هواپيما توسط شركت سازنده ايمن معرفي شده بود

اين گزارش حاكي است سيد احمد مؤمني‌رخ مدير عامل شركت فرود‌گاه‌هاي كشور در اين‌باره اظهار داشت:
اين هواپيما 15 دقيقه پس از حركت در ارتفاع 28800 پا از سطح زمين در حال پرواز بوده است كه ناگهان تغيير مسير مي‌دهد.
وي اظهار داشت: مسئولان كنترل رادار هنگامي كه متوجه تغيير مسير اين هواپيما مي‌شوند، پنج بار با خلبان هواپيما تماس مي‌گيرند، اما هيچ ارتباطي برقرار نمي‌شود.
مؤني‌رخ خاطرنشان كرد: اين هواپيما به مدت 17 ثانيه تا 270 درجه تغيير مسير ناگهاني مي‌دهد و در مدت زمان 5/1 دقيقه سقوط مي‌كند.
مدير عامل شركت فرود‌گاه‌هاي كشور تأكيد كرد: اين هواپيما تا هنگام پرواز، تحت كنترل سه رادار مركز كنترل ايلوان در زنجان، مركز كنترل فرود‌گاه مهر‌آباد و مركز كنترل فرودگاه امام خميني قرار داشته است.
مؤمني رخ با بيان اينكه اين هواپيما در خط مركزي كريدر هوايي پرواز مي‌كرده است، اظهار داشت: پس از قطع ارتباط هواپيماي كاسپين با مركز كنترل پرواز، از خلبان‌هاي هواپيماهاي آسمان و ايران‌اير كه در آن مناطق در حال پرواز بوده‌اند خواسته شده بود كه با هواپيماي مذكور ارتباط برقرار كنند كه آنها نيز موفق به برقراري ارتباط نمي‌شوند.
مؤمني رخ با بيان اينكه شركت هواپيمايي كاسپين در طول هفته چهار پرواز در اين مسير برقرار كرده است، افزود: هواپيماي توپولوف كاسپين در حدود يك‌ماه پيش تأييديه دارا بودن استاندارد را از شركت سازنده كسب كرده بود.

به گزارش فارس هواپيماي توپولوف شركت هواپيمايي كاسپين كه در مسير تهران - ايروان در حال پرواز بود، 16 دقيقه پس از برخاستن از فرودگاه بين المللي حضرت امام خميني‌(ره‌) در منطقه روستاي جنت آباد استان قزوين دچار سانحه شد‌ و به علت وجود 20 تن بنزين در باك آن، با انفجار مهيبي مواجه شد.
‌اين گزارش حاكي است شماره پرواز اين هواپيما 7908 است.
به گزارش فارس كارشناسان دليل احتمالي وقوع اين حادثه را نقص فني اعلام كرده‌اند.

مصاحبه از سعيد موذني